از مجموع روایات اینگونه برداشت میشود که نماز وتیره جزو نوافل اصلی به شمار نمیرود. دلیل این امر دو نکته است:
تکمیل رکعات نوافل و حکمت اعداد
نخست اینکه، هدف از تشریع وتیره، تکمیل تعداد رکعات نمازهای نافله به دو برابر نمازهای فریضه است. از آنجا که نمازهای فریضه مجموعاً ۱۷ رکعت هستند، برای اینکه نمازهای نافله به ۳۴ رکعت برسند، دو رکعت نشسته (که یک رکعت محسوب میشود) تشریع شده است؛ چرا که این اعداد و ارقام گاهی اوقات منشأ اثر هستند.
بدل اضطراری نافله شب و حکم آن در سفر
دلیل دوم این است که نماز وتیره، اولا و بالذات مستحب شمرده نشده، بلکه به عنوان بدل اضطراری برای سه رکعت پایانی نافله شب مستحب گشته است. بنابراین، از آنجا که سه رکعت پایانی نافله شب در سفر مشروع هستند، وتیره نیز در سفر مشروع خواهد بود.
به عبارت دیگر، هرچند وتیره بعد از نماز عشاء خوانده میشود، اما در حقیقت نافله عشاء نیست که در سفر ساقط شود. نتیجه این بحث آن است که در سفر، تنها نوافل ظهر و عصر مشروعیت ندارند.
ترک وتیره توسط پیامبر اکرم (ص) و حکمت آن
در روایتی به این نکته اشاره شده است که پیامبر اکرم (صلوات الله علیه و آله) دو رکعت وتیره را نمیخواندند، چرا که:
«لِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص كَانَ يَأْتِيهِ الْوَحْيُ وَ كَانَ يَعْلَمُ أَنَّهُ هَلْ يَمُوتُ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ أَوْ لَا وَ غَيْرُهُ لَا يَعْلَمُ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ لَمْ يُصَلِّهِمَا وَ أَمَرَ بِهِمَا»
جلسه ۵۲
۱۰ آذر ۱۴۰۳