معرفی: دو راوی با رویکردهای متفاوت
زراره و عبدالله بن ابی یعفور به یک معنا دارای دو مکتب مختلف هستند.
تفاوتها در فقاهت، تسلیم و روحیه علمی
زراره فقیهتر است ولی عبدالله بن ابی یعفور همچون زراره به فقاهت شناخته نمیشود. البته عبدالله بن ابی یعقور از برخی جهات به عنوان شخصیتی شناخته میشود که وفاداری بیشتری نسبت به امام علیه السلام داشته و چنانکه از برخی روایات استفاده میشود بیشتر از زراره اهل تسلیم بوده است. زراره هم سابقۀ سنیگری داشته و هم اهل مناظره بوده است و از همین رو دارای روحیۀ بحث و جدل بوده است؛ لذا لحن گفتوگوهایی که زراره با امام علیه السلام دارد خاص بوده و شاید شبیه آن را از امثال عبدالله بن ابی یعفور نبینیم. هر یک از زراره و عبدالله بن ابی یعفور نیز اصحابی داشتند.
رویکرد ائمه (ع) نسبت به مناظره و پرسشگری اصحاب
البته ائمه علیهم السلام به امثال زراره اجازه میدادند با اهل بیت بحث کنند. حتی هشام بن حکم نیز که اظهار خجالت میکند که مناظرهاش را بیان کند، امام علیه السلام وی را مؤاخذه نموده و میفرمایند: خجالت نکش و دستور ما را انجام بده. به هر حال برای این که این شخصیتهای اهل مناظره بتوانند سؤالاتشان را بپرسند و حرفهایشان را مطرح کنند، به ایشان اجازۀ بحث و گفتوگو میدادند تا از شبهات خالی شوند. این شبهات اگر حلّ نمیشد، چهبسا به هنگام مناظره با سنیها مشکلساز میشد.
جایگاه زراره به عنوان مناظرهگر فقهی-کلامی
ولی عبدالله بن ابی یعفور به عنوان مناظرهگر شناخته نمیشده است و خاصتر است؛ امثال زراره با سنیها در ارتباط بودند و با ایشان بحث میکردند. اتفاقاً زراره یک مناظرهگر بسیار قوی بوده است که مناظرههای فقهیکلامی داشته است یعنی بحثهای فقهی مورد اختلاف را با سنیها مطرح میکرده و با ایشان مناظره میکرده است. گزارشاتی از مناظرات وی در باب ارث وجود دارد که حائز اهمیت است.
منبع
جلسه ۱۱۱ - مورخ ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۳