آیت الله والد میفرمودند «ینبغی» به معنای آن است که قانون و قاعده چنین است و تناسبات حکم و موضوع در هر مورد، اقتضا میکند قاعده و قانون مرتبط با آن مورد، به چه شکل باشد.
در عالم تکوین: عدم امکان
اگر در مقام بیان قاعده و قانون عالم تکوین، از تعبیر «لا ینبغی» استفاده کنیم، معنایش عدم امکان است. وقتی میگوییم «فلان مطلب، خلاف قاعده تکوین است» معنایش عدم امکان تکوینی آن شیء است.
در عالم تشریع: دلالت بر حکم وضعی یا تکلیفی
امّا گاهی در مقام بیان قاعده و قانون عالم تشریع، از این تعبیر استفاده میکنیم.
- در عبادیات: چنانچه از قاعده و قانون عبادیات سخن بگوییم، باید مستحب باشد و ممکن است واجب نباشد؛
- در جواز و عدم جواز: چنانچه به هنگام پرسش از جواز و عدم جواز، بگوییم «قاعدهاش چنین است»، یعنی جائز است و اگر بگوییم «قاعدهاش چنین نیست»، یعنی حرام است؛
- در احکام وضعی: چنانچه در فضای احکام وضعی، بگوییم «قاعدهاش چنین است»، یعنی صحیح است و اگر بگوییم «قاعدهاش چنین نیست»، یعنی باطل است.
جلسه ۳۸ مورخ ۱۶ آبان ۱۴۰۳