مروری بر اقوال مختلف در معنای مادّۀ امر و بیان دیدگاه مختار
معروف آن است که برای امر، دو معنا ذکر میکنند: 1- ضد نهی-2- معنای دیگری که در تفسیرش تعابیر مختلفی به کار رفته است. محقّق خراسانیو محقق عراقیاین دیدگاه را برگزیدهاند.
محقق نائینی معنای اول را به معنای دوم بازگردانده و آن معنا را حادثۀ دارای اهمیّت دانسته است. ایشان فرموده معنای اول امر نیز از آن جهت که حادثۀ دارای اهمیّت است، امر نامیده شده است.
در نقطۀ مقابل، محقق اصفهانی معنای دوم را به معنای اول یعنی طلب بازگردانده است.
به نظر میرسد درک وجدانی ما مبنی بر دو معنایی بودن این واژه، بسیار روشن است و مایۀ تعجب است که امثال محقق نائینی و محقق اصفهانی یکی بودن معنای این واژه را ادعا نمودهاند. بالوجدان آن مفهومی که از واژۀ «أمَرَ یأمُرُ» درک میکنیم به هیچ وجه با حادثۀ دارای اهمیّت در ارتباط نیست. بنابراین معلوم نیست از چه رو محقق نائینی چنین معنایی را به واژۀ امر مربوط دانسته است. همچنین معلوم نیست محقق اصفهانی از چه رو ادعای یکی بودن معنای این واژه را مطرح نموده است.
جلسۀ 103 مورخ 8 اردیبهشت 1403
كفاية الأصول ( طبع آل البيت )، ص: 62
نهاية الأفكار، ج1، ص: 156