جلسه 111 مورخ 10 اردیبهشت 1404
مبنای خاص استاد در اقل و اکثر ارتباطی
به عقیدۀ ما، ادلۀ برائت شرعی، اقل و اکثر ارتباطی را نیز شامل میشوند. البته به عقیدۀ ما به یک معنا نیازی به ادلۀ برائت شرعی وجود ندارد، چون تنجیزی که در دوران بین اقل و اکثر ارتباطی وجود دارد، عمدتاً ناشی از علم اجمالی است، و همانطور که گذشت، ما علم اجمالی را تنجیزآور نمیدانیم. گفتنی است، این علم اجمالی در اقل و اکثر منحلّ نمیشود، با این وجود، به عقیدۀ ما تنجیزآور نیست. علّت مطلب آن است که نمیتوان از ادلۀ خاصهای که بر تنجیز علم اجمالی دلالت دارند، به موارد اقل و اکثر الغای خصوصیت کرد چون مواردی که در ادلۀ خاصه مطرح شده، اقلّ و اکثر نیستند. با این حساب، حتّی اگر برائت شرعی را نپذیریم، برائت عقلی جاری میشود. وقتی علم اجمالی را تنجیزآور ندانستیم، دیگر مانعی از جریان برائت عقلی وجود ندارد.
خیلی از پیچیدگیهای که جریان برائت شرعی در اقل و اکثر دارد، به جهت علم اجمالی است؛ وقتی این علم اجمالی را تنجیزآور ندانستیم، برائت شرعی به سادگی جاری میشود.