جلسۀ 113 مورخ 14 اردیبهشت 1404
عدم شمول «رفع ما لا یعلمون» نسبت به احکام وضعی، به قرینۀ تقابل
معمول اندیشمندان، «رفع ما لا یعلمون» را به معنای برداشتن حکم نامعلوم دانسته و از این جهت بحث کردهاند که مقصود از حکم نامعلوم، خصوص حکم تکلیفی است یا اعم از حکم وضعی و حکم تکلیفی؟
ولی رفع در مقابل کَتب است و همانطور که کَتب به افعال تعلّق میگیرد، رفع نیز به افعال تعلّق میگیرد. برای مثال در قرآن کریم چنین آمده است ﴿كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيام﴾ نه «کتب علیکم وجوب الصیام» پس متعلّق اینها، احکام نیستند بلکه افعالند. همچنین است «وضع علیکم الصلاة» که در آن وضع به فعل صلاة تعلّق میگیرد نه به وجوب صلاة.
به عقیدۀ ما، معنای عدم وجوب ظاهری آن است که وجوب واقعی از فعلیّت افتاده است، چون جمع بین حکم واقعی و ظاهری معقول نیست، مگر به اینکه حکم واقعی از فعلیت ساقط شود.
بنابراین، به عقیدۀ ما «رفع ما لا یعلمون» از اساس شامل احکام وضعی نمیشود.