نسبت تخییری/تنویعی بودن «أو» با اطلاق کلام
تفسیر «أو» به تخییری بودن یا تنویعی بودن، به این امر وابسته است که آیا متکلم در مقام بیان و تعیین مکلف است یا خیر.
- تخییری بودن «أو»: اگر متکلم در مقام تعیین مکلف باشد، «أو» به معنای تخییر خواهد بود.
- تنویعی بودن «أو»: اگر «أو» را برای تنویع در نظر بگیریم، معنایش آن است که متکلم در مقام تعیین مکلف نبوده است.
بیان: تنویع یعنی: «برخی مکلفان وظیفه الف را دارند و برخی دیگر وظیفه ب را»، اما بیان نمیشود که کدامین قسم از مکلفان به کدامین قسم از وظیفه موظف هستند.
تطبیق بر آیات قرآن
بر اساس دیدگاه مطرح شده در بحث، روایت خاصی ناظر به این نکته است که آیات قرآن کریم از این جهت (تعیین وظیفه) در مقام بیان میباشند.
نتیجه: بنابراین، «أو» در آیات قرآن کریم تخییری است و نه تنویعی.
بر اساس جلسه ۸۶
٢٣ بهمن ۱۴۰۳