پرسش آن است که تفاوت تعبیر «لا یحب الله» با تعبیر «لا أحب» چیست؟
ما گفتیم «لا یحب الله» ظاهر در حرمت است، ولی «لا احب» ظاهر در کراهت است و حملش بر حرمت، نیازمند دلیل است. سر این تفاوت چیست؟ ![]()
پاسخ: تضعیف جنبه زاجریت با انتساب به امام
پاسخ آن است که وقتی امام علیه السلام، محبت را به خودش نسبت میدهد به معنای تضعیف جنبه زاجریت این لفظ است. اگر این مطلب حرام باشد، مناسب است به خداوند نسبت داده شود و گفته شود «خداوند دوست ندارد» تا زاجریتش کامل باشد. امام علیه السلام با نسبت دادن محبت به خود، گویا میخواهد درجه زاجریت و نهی را پایین بیاورد و گویا خود همین نکته، منشأ پیدایش ظهور در کراهت است.
رواج تعابیر مذکور، در میان فقیهان دوره امام (ع)
نکتهای که در این خصوص به ذهنمان رسید، آن است که تعابیری همچون «لا أحب» و «ما أحب» از تعابیر مرسوم در میان فقیهان آن دوره بوده است. فرصت نشد به کلمات عامه مراجعه کنم. در کلمات احمد بن حنبل، این تعبیرات، رایج است، ولی بر اساس آنچه در خاطر دارم، فقیهان قدیمی عامه نیز که در دوران امام باقر و امام صادق علیهما السلام بودند، تعبیراتی همچون «لا أحب» و «ما أحب» را در مقام بیان کراهت، زیاد به کار میبردهاند.
جلسه ۳۷ مورخ ۱۵ آبان ۱۴۰۳