9 دی 1386
تعلّق حرمت به اعیان از نگاه مرحوم آیت الله شبیری زنجانی
دربارۀ عباراتی همچون «حُرّمَت علیکم أمّهاتُکم» این بحث مطرح شده است که حرمت و حلیّت از اموری هستند که به افعال تعلّق میگیرند نه به اعیان. بنابراین در این قبیل عبارات، باید یک فعل در تقدیر گرفته شود تا معنای عبارت صحیح شود. در ادامه این بحث مطرح شده است که آن فعل مقدّر چیست؟ آیا تمام افعال مربوط به آن شیء مقصود است یا افعال خاصّ؟
ولی آیت الله والد در این زمینه دیدگاه دیگری داشتند. ایشان معتقد بودند تعبیر «حُرّمت» به معنای محرومیت و ممنوعیت است و محرومیت و ممنوعیت میتواند به اعیان تعلّق بگیرد. مثلاً میتوان گفت «شما از فلان شیء محروم هستید» یا «فلان شیء برای شما ممنوع است».
البته باز هم بحث دوم مطرح میشود که وقتی گفته میشود شما از فلان شیء محروم هستید، به چه اعتبار است؟ این تعبیر هرچند مستلزم تقدیر نیست ولی بهرحال نیازمند مصحح است. یعنی بهر حال باید به این سؤال پاسخ داده شود که آیا این محرومیت به لحاظ تمام افعال است یا به لحاظ افعال خاص. تحلیل آیت الله والد تأثیری در این جهت ندارد بلکه صرفاً ناظر به این جهت است که نیازی به تقدیر وجود ندارد.