رد اجمال و تأکید بر ظهور در اباحه
به نظر میرسد امر در مقام توهم حظر مجمل نیست، بلکه ظاهرش اباحه به معنای اعم است. علت این دیدگاه آن است که وقوع امر در مقام توهم حظر، یا قرینه صارفه برای وجوب است یا نیست.
اگر قرینه صارفه نباشد، ظهور کلام در وجوب حفظ میشود و اگر باشد، اراده وجوب، خلاف ظاهر تلقی میشود و کلام در معنای مقابل خود ظهور مییابد. بنابراین، در هیچ حالتی مجمل نخواهد بود. اینکه در اینجا به «وجود ما یصلح للقرینیة» قائل شویم و کلام را مجمل بدانیم، برای ما قابل هضم نیست. ![]()
بررسی تفاوت با دیدگاه آخوند خراسانی (قول به اجمال)
یکی از دیدگاههای معروف در این مسئله که توسط بزرگانی مانند محقق خراسانی[1] انتخاب شده، قول به اجمال است؛ اما به نظر ما، وقوع امر در مقام توهم حظر، خود یک قرینه صارفه است و باعث میشود امر در اباحه به معنای اعم ظهور پیدا کند، نه اینکه به اجمال کشیده شود. به عبارت دیگر، مجمل دانستن امر با صارفه دانستن قرینه مذکور، ناسازگار به نظر میرسد.
بر اساس جلسه ۵۹
۲۱ آذر ۱۴۰۳
كفاية الأصول ( طبع آل البيت )، ص۷۷ ↩︎