بررسی نسبت مفهوم «وادار کردن» با «ماده امر»

بررسی نسبت مفهوم «وادار کردن» با «ماده امر»

تعریف «وادار کردن»

تعبیر «وادار کردن» به معنای مجبور کردن است به طوری که شخص مورد نظر توان ترک فعل را از دست داده و نتواند خویشتن‌داری کند.

تفاوت «وادار کردن» با سایر مفاهیم

بر خلاف تعابیری همچون «اغراء« و «تحریک» و «تزیین» و «تسویل»؛ هیچیک از این مفاهیم به گونه‌ای نیستند که از شخص مورد نظر سلب اختیار شود، ولی در مفهوم واداشتن، نوعی اجبار و سلب اختیار نهفته است.

عدم انطباق «وادار کردن» با «مادۀ امر»

بدین ترتیب حتی اگر سائر بحث‌ها بدون اشکال باشد، مفهوم «وادار کردن» به هیچ وجه نمی‌تواند معادل فارسی درستی برای مادۀ امر به شمار رود چون در استعمالات عادی مادۀ امر به‌راحتی می‌توان گفت: «أمرتنی فلم ائتمر و زجرتنی فلم انزجر»؛ یعنی تو امر کردی و من امرت را امتثال نکردم.

ماهیت «امر» و امکان سرپیچی

در مفهوم امر چنین عنصری وجود ندارد که مأمور الزاماً از آمر پیروی کرده و توان سرپیچی نداشته باشد. اما مفاهیمی همچون «اغراء» و «تحریک» با «وادار کردن» متفاوت بوده و امکان سرپیچی مأمور در آن محفوظ است.