یک بحث در معنای ضرر اینست که آیا ضرر به معنای ضیق و حرج است یا نه؟ آقای سیستانی به آیه ای از قرآن برای نفی این مطلب استناد فرموده اند : لا تضاروهن لتضیقوا علیهن، در این آیه خداوند میفرماید به زنان ضرر نزنید برای این که آن ها را در ضیق قرار دهید، این آیه کاشف از اینست که ضرر به معنای ضیق نیست چون یک شی نمی تواند علت خودش باشد. استاد در نقد این استناد میفرماید اگر ضرر به معنای ضیق باشد باز هم چنین تعلیلی در مقام حصر معنا دارد به این صورت که حق ندارید به زنان ضرر بزنید بدون هدف و صرفا برای این که آنها را در ضیق قرار دهید پس این آیه نمیتواند شاهد بر نفی معنای ضیق باشد. جلسه 64 مورخ 23\10\98
یک بحث در معنای ضرر اینست که آیا ضرر به معنای ضیق و حرج است یا نه؟ آقای سیستانی به آیه ای از قرآن برای نفی این مطلب استناد فرموده اند : لا تضاروهن لتضیقوا علیهن، در این آیه خداوند میفرماید به زنان ضرر نزنید برای این که آن ها را در ضیق قرار دهید، این آیه کاشف از اینست که ضرر به معنای ضیق نیست چون یک شی نمی تواند علت خودش باشد. استاد در نقد این استناد میفرماید اگر ضرر به معنای ضیق باشد باز هم چنین تعلیلی در مقام حصر معنا دارد به این صورت که حق ندارید به زنان ضرر بزنید بدون هدف و صرفا برای این که آنها را در ضیق قرار دهید پس این آیه نمیتواند شاهد بر نفی معنای ضیق باشد. جلسه 64 مورخ 23\10\98
طبق نظر استاد باید بگوییم زنان را در ضیق قرار ندهید به خاطر اینکه صرفا بخواهید آنها را در ضیق قرار دهید این کلام عرفیت ندارد
یک بحث در معنای ضرر اینست که آیا ضرر به معنای ضیق و حرج است یا نه؟ آقای سیستانی به آیه ای از قرآن برای نفی این مطلب استناد فرموده اند : لا تضاروهن لتضیقوا علیهن، در این آیه خداوند میفرماید به زنان ضرر نزنید برای این که آن ها را در ضیق قرار دهید، این آیه کاشف از اینست که ضرر به معنای ضیق نیست چون یک شی نمی تواند علت خودش باشد. استاد در نقد این استناد میفرماید اگر ضرر به معنای ضیق باشد باز هم چنین تعلیلی در مقام حصر معنا دارد به این صورت که حق ندارید به زنان ضرر بزنید بدون هدف و صرفا برای این که آنها را در ضیق قرار دهید پس این آیه نمیتواند شاهد بر نفی معنای ضیق باشد. جلسه 64 مورخ 23\10\98
قسمت مورد استدلال در آیه در مورد مطلقه رجعیه است آیه می گوید به آنها ضرر نزنید تاعرصه را بر آنها تنگ کرده و مجبور به ترک منزل شوند. مراد از ضرر در اینجا ضرر بی هدف نیست بلکه ضرر می زند تا مجبور شود به ترک خانه
در جواب آقای عزيزي : شاید فرمایش شما درست باشد ولی ممکن است این تفاوت تعبیری عرفیتش را بیشتر کمد یعنی علت و معلول با دو تعبیر باشد.
در جواب آقای خسرو بیگی : ظاهرا منظور از بی هدف صرفا برای در ضیق قرار دادن است یعنی اگر هم او را مجبور به ترک خانه میکنند برای اذیت اوست نه چیز دیگر، البته به نظر می رسد حالت معمول این نباشد بلکه این باشد که خانه را ترک کند تا از خانه بتوان استفاده کامل نمود.
مثال عرفی موید مطلب استاد این است که گفته شود فلانی راه می رود که راه برود، و هیچ کاری ندارد
یا اینکه فلانی ثروت می اندوزد تا ثروت داشته باشد و غرضی دیگر ندارد؛ اما این بیان نیاز به قرینه دارد ولی اگر مراد استاد را این بدانیم که ضیق معنای حاصل مصدری ضرر است، یعنی به آنها سخت نگیرید تا در سختی قرار بگیرند، این تعلیل هم عرفی است و مطابق کبرای آقای سیستانی و هم اشکال استاد به آقای سیستانی وارد خواهد بود.
ظاهرا آقای سیستانی به استعمال برای کشف معنای حقیقی تمسک نموده در حالیکه این سخن مطابقمبنای سید مرتضی بوده و مبنایمتروکی است
ممکن است آقای سیستانی به صرف استعمال استناد نکرده باشد بلکه مراد ایشان استعمال بلا تعول است که لعل در کلمات مرحوم آخوند هم به چشم میخورد.