اگر اجماع را اینگونه تعریف کنیم" اتفاق علماء و اصحاب به گونه ای که کشف رأی معصوم شود یعنی بگونه باشد که بدانیم نظرشان به معصوم(علیه السلام) می رسد ." چه فرقی بین امور تکوینی و غیر تکوینی می توان تصور نمود که سبب شود اجماع در امور تکوینی حجت نباشد اما در امور غیر تکوینی حجت باشد؟ مثالی که برای امور تکوینی می زنند : اجماع علماء و اصحاب بر مسطح بودن کره ی زمین حجت نیست.
ممکن است منظور از عدم حجت اجماع در امور تکوینی این باشد که:
مصداقاً چنین اجماعاتی حاصل نمیشود یعنی اجماع علماءدر این گونه موارد به گونه ای نمی شود که حدساً کشف از رأی معصوم شود. و شأن معصومین علیهم السلام در بیان اینگونه موارد نبوده است.
و الاّ اگر اجماع به تمام شرایطه حاصل شود قطعاً حجت خواهد بود.
دو جهت را در این سوال باید مورد توجه قرار داد
اولا وجه حجیت اجماع، کشف از رای معصوم است در اجماعات شرعی از اتفاق عالمین به شریعت کشف می کنیم که صاحب شریعت چنین موقفی داشته است در حالیکه در تکوینیات به جهت عدم وظیفه امام چنین کشفی صورت نمی گیرد
ثانیا حجیت در مقام احتجاج بین مولی و عبد معنا پیدا می کند و در تکوینیات بحث احتجاج مطرح نیست