ظاهر لا تنقض الیقین، نقض حقیقی است، ولی متعلق یقین، ثلاث رکعات نیست،بلکه صحت ثلاث رکعات است.
محقق اصفهانی میگوید: «لا تنقض الیقین بصحة ثلاث رکعات بالشک». یعنی شماالان به صحت این سه رکعت یقین داری. اگر رکعت دیگر متصله بیاوری، در صحت شک میکنی؛ چون شاید این، نماز پنج رکعتی بشود. اگر سلام بدهی و هیچ کاری دیگر نکنی، باز در صحت شک میکنی.
«لا تنقض الیقین بصحة ثلاث رکعات بالشک»، یعنی بالعمل المشکوک. عمل مشکوک یا این است که به این نماز اکتفا کنی، ضمّ رکعت اخری نکنی، یا این است که ضمّ رکعت اخرای متصله کنی که باعث میشود دیگر یقینت به صحت ثلاث رکعات از بین برود.
(نهایه الدرایه، جلد ۵، صفحه ۸۴)
استادشهیدی:این خلاف ظاهر است؛ چون در روایت نگفت: «لا تنقض الیقین بصحة ثلاث رکعات»، بلکه گفت: تو به ثلاث رکعات یقین داشتی، نه به صحت ثلاث رکعات. «و قد احرز الثلاث» یعنی تیقن بالثلاث. شما میگویید نه، «لا تنقض الیقین» نه یقین به ثلاث رکعات، یقین به صحت ثلاث رکعات است. واین خلاف ظاهر است. ظاهرِ «لا تنقض الیقین» همانی است که قبلش گفت: «و قد احرز الثلاث»؛ یعنی لا تنقض الیقین بثلاث رکعات.
استاد شهیدی:شما دارید ظاهر شک را عوض میکنید، «بالشک» را میگویید یعنی «بالاتیان بالعمل المشکوک»،میگویید: «لا تنقض الیقین بصحة ثلاث رکعات بالاتیان بالعمل المشکوک». عمل مشکوک یا به این است که به این نماز اکتفا کنی و هیچ کاری نکنی، یا به این است که رکعت اخرای متصله بیاوری.
اولاً: متعلق یقین که به قرینۀ «و قد احرز الثلاث»، ثلاث رکعات بود، شما یقین به صحت ثلاث رکعات کردید.
ثانیاً: شک را هم «بالاتیان بالعمل المشکوک» کردید. اینها خلاف ظاهر است، و خلاف تقابل با «ینقض الشک بالیقین» است.
اصول استادشهیدی/استصحاب
21شهریور1405