اولا: منشا ظن برای عقلا هیچ تفاوتی نمی کند.اگر بناء داشته باشند بر همه ظنون است اگر نداشته باشند بر هیچ ظنی نیست.مقدار ظن برای عقلا مهم است نه منشا ظن
ثانیا: اساسا عمل عقلاء کلا بر اساس قاعده احتمال و محتمل است.پس بناء بر عمل به ظنی بما هو ظن هرگز ندارند.
ثالثا: عقلاء اگر به عامل ظن آوری عمل کنند به عنوان ظن آور بودن به آن عمل می نمایند کما این که در مورد عامل اطمینان بخش و یقین آور هم همین گونه است.
پس وجهی ندارد که ما این عمل آن ها را نازل منزله ی علم قرار دهیم وقتی که خودشان آن را نازل منزله ی علم قرار نمی دهند.
پس با بناء عقلا نمی توان حجیت چیزی را اثبات نمود و نمی توان موضوع اصول عملیه که عدم العلم است را از بین برد.
از نشانه های بارز بر صحت ادعای بنده آن است که اگر امر بسیار مهمی وسط باشد که رعایت آن در نهایت سهولت و سادگی باشد، بعد خبر واحد غیر اطمینانی بیاید بگوید که مولایت ترخیص داده،یا کلام مولی ظهور غیر اطمینانی در ترخیص داشته باشد(خلاصه سند یا دلالت یا جهت صدور ظنی غیر اطمینانی باشد) هیچ کسی عبد را معذور نمی داند.مخصوصا اگر فحص برایش ممکن باشد، به حکم عقلاء وجوب فحص را از او برداشته نمی شود.
اگر هم فحص ممکن نباشد باز هم معذور نیست.
خبر واحد و ظهورات ترخیصی رو عقلا درمورد امور مهمه هرگز جاری نمی نمایند.
(چون مبنای عملشان قاعده ی احتمال و محتمل است)
یک مثال می زنم برای تقریب مطلب:
فرض بگیرید که مولی گفته یک مجموعه ای که افراد خیلی زیادی داره مثلا چند هزار نفر، براش خیلی عزیزند به طوری که میگه «اگه با یکیشون جنگ و دعوا کنید دقیقا مثل اینه که با من جنگ کردید(اصلا از جانم عزیزترند!!)» بعد یک خبر واحد ثقه بیاد بگه که مولی زید رو که داخل مجموعه بوده استثنا کرده و گفته هربلایی خواستید می تونید سرش بیارید.ما گمان به صحت حرفشون داشته باشیم اما اطمینان نه!
تو این حالت کسی حاضر میشه به زید از گل نازک تر بگه؟!
آیا هیچ کسی عمل به اون خبر واحد رو معذر می دونه؟