user3
دسامبر 15، 2022، 7:32ب.ظ
1
در کتاب علل الشرایع آمده است:
باب علة كراهية الثوم و البصل و الكراث
3 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَكِّلِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ السَّعْدَآبَادِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ أَكَلَ هَذِهِ الْبَقْلَةَ فَلَا يَقْرَبْ مَسْجِدَنَا وَ لَمْ يَقُلْ إِنَّهَا حَرَامٌ.
علل الشرائع، ج2، ص: 520
همانطور که مشاهده میشود در روایت داود بن فرقد که با سند دیگر در محاسن و تهذیب هم نقل شده است (تهذيب الأحكام، ج 9، ص 96؛ المحاسن، ج 2، ص 523) بین نهی پیامبر ص و تحریم از سوی ایشان فرق گذاشته شده است. امام صادق ع فرمودند که پیامبر تنها نهی کردند و نگفتند که حرام است.
این روایت خلاف تصور رایج ما از ظهور نهی در حرمت است.
user3
دسامبر 15، 2022، 7:58ب.ظ
2
روایت دیگری که بین نهی نبوی و حرمت تفاوت گذاشته است، روایت زیر است:
10- عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع أَنَّهُمَا سَأَلَاهُ عَنْ أَكْلِ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ص عَنْهَا وَ عَنْ أَكْلِهَا يَوْمَ خَيْبَرَ وَ إِنَّمَا نَهَى عَنْ أَكْلِهَا فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ لِأَنَّهَا كَانَتْ حَمُولَةَ النَّاسِ وَ إِنَّمَا الْحَرَامُ مَا حَرَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي الْقُرْآنِ.
الكافي، ج 6، ص 246
طبق این روایات هم پیامبر نهی کردهاند اما از این نهی حرمت استفاده نشده است. تا این مقدار مشکلی نیست. نکتهٔ روایت این است که حرام را منحصر در چیزهایی دانسته است که در قرآن حرام شده است.
user3
دسامبر 16، 2022، 7:19ق.ظ
3
الْقَاسِمُ عَنْ أَبَانٍ عَنْ إِسْحَاقَ عَنِ الْفَضْلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ بَلَغَ عُمَرَ أَنَّ أَهْلَ الْعِرَاقِ يَزْعُمُونَ أَنَّ عُمَرَ حَرَّمَ الْمُتْعَةَ فَأَرْسَلَ فُلَاناً قَدْ سَمَّاهُ فَقَالَ أَخْبِرْهُمْ أَنِّي لَمْ أُحَرِّمْهَا وَ لَيْسَ لِعُمَرَ أَنْ يُحَرِّمَ مَا أَحَلَّ اللَّهُ وَ لَكِنْ عُمَرُ قَدْ نَهَى عَنْهَا.
النوادر(للأشعري)، ص: 89
user3
دسامبر 16، 2022، 7:35ق.ظ
4
1- مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَجَّالِ عَنْ ثَعْلَبَةَ عَنْ بُرَيْدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنِ الرَّطْبَةِ تُبَاعُ قِطْعَةً أَوْ قِطْعَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثَ قِطَعَاتٍ فَقَالَ لَا بَأْسَ قَالَ وَ أَكْثَرْتُ السُّؤَالَ عَنْ أَشْبَاهِ هَذِهِ فَجَعَلَ يَقُولُ لَا بَأْسَ بِهِ
الكافي، ج 5، ص 174
در این روایت اگر مراد از جملهٔ آخر این باشد که چنین معاملهای را برای سالهای دیگر حرام نکردند، شاهدی برای بحث ما نیست، اما اگر مراد این باشد که حضرت برای آن سال چنین نهیای کردند و حتی برای همان سال هم حرام نکردند، شاهد بحث ماست؛ مگر این که گفته شود که کلاً نهی در معاملات دلالت بر حرمت ندارد که در این صورت این روایت کاملاً از بحث ما خارج خواهد شد.
با توجه به برخی روایات دیگر میتوان گفت که نهی تنها برای همان سال بوده است، زیرا در روایت حلبی آمده است:
2- عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحَلَبِيِّ قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ شِرَاءِ النَّخْلِ وَ الْكَرْمِ وَ الثِّمَارِ ثَلَاثَ سِنِينَ أَوْ أَرْبَعَ سِنِينَ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ يَقُولُ إِنْ لَمْ يُخْرِجْ فِي هَذِهِ السَّنَةِ أَخْرَجَ فِي قَابِلٍ وَ إِنِ اشْتَرَيْتَهُ فِي سَنَةٍ وَاحِدَةٍ فَلَا تَشْتَرِهِ حَتَّى يَبْلُغَ فَإِنِ اشْتَرَيْتَهُ ثَلَاثَ سِنِينَ قَبْلَ أَنْ يَبْلُغَ فَلَا بَأْسَ
الكافي، ج 5، ص 175؛ همچنین من لا يحضره الفقيه، ج 3، ص 211؛ علل الشرائع، ج 2، ص 589