بحث تجری و خروج از عدالت
اگر مبنای شیخ را در تجری داشته باشیم که تجری حرام نیست، شخصِ متجری از عدالت خارج نمی‌شود؛ زیرا یک آدمی با ذات بد هنوز در جاده شریعت است.
اما اگر تجری حرام باشد، دو مبنا وجود دارد:
-
مبنای آقا ضیا و محقق خویی
طبق این مبنا، خود فعل حرام است؛ در این صورت، تجری موجب خروج از عدالت می‌شود. -
مبنای جناب آخوند
طبق این رأی، تجری همان قصد مُبرز است؛ خصوصاً اگر بگوییم این قصد مبرز نیز مورد عفو واقع شده است و روایات عفو را پذیرفته باشیم.
استحقاق عقوبت هست، اما عفو شامل آن شده است.
تردید در صدق «جاده شریعت» بر متجری
در این مبنا تردیدی وجود دارد:
این شخص قصد ارتکاب حرام را کرده و این قصد را نیز ابراز کرده است.
اگر ابراز نکند، اصلاً طبق این مبنا تجری صادق نیست؛ باید ابراز کند.
او ابراز کرده با این‌که می‌داند مولایش او را عقوبت نمی‌کند و حجت هم بر این مسئله دارد.
اکنون این پرسش هست که:
آیا چنین شخصی از جاده شریعت خارج شده است؟
این امر شبهه دارد؛ گرچه ما چنین گفتیم که ارجح این است که بگوییم این شخص نیز از جاده شریعت خارج است.
منبع
جلسه ۶۲ — ۲۲ آذر ۱۴۰۱