در بحث تعارض احوال الفاظ، یکی از حالات عارضه بر لفظ، اشتراک است. در این بحث بسیاری قائل به اصل عدم اشتراک در موارد شک هستند. تقریب این اصل محل اختلاف است.
محقق هاشمی و محقق حکیم، دلیل مشترکی را برای این اصل ذکر میکنند. ایشان دلیل این اصل را سرعت بسیار پایین تحولات لغت دانسته اند که باعث شده است، عقلا اصل را بر عدم اشتراک بنا نهند و محقق شاهرودی از آن به اصالت الثبات تعبیر کرده اند.
به نظر ما همان طور که در بحث اصالت عدم نقل هم گفتیم، این اصل عقلایی درست نیست. زیرا اگر واقعا شکی مستقر شود، دلیلی بر این مطلب وجود ندارد. بله اگر قرائن و شواهد، ما را به اطمینان یا قطع برساند، حجت است؛ لکن با تحفظ بر شک، این اصل ثابت نیست. علاوه بر این، لازمه این بیان ایشان، تفصیل است. اگر زمان سابق که می دانستیم اشتراک وجود نداشته است، زمان نزدیک به حال بوده است، می گوییم اشتراک رخ نداده است. اما اگر زمان سابق چند قرن قبل است، با توجه به موارد زیاد تغییر و تحولات لغت، نمیتوان حکم به این اصل در نظر عقلا کرد.
برگرفته از درس اصول ۱۸ مهرماه ۱۴۰۵