# 🧾 برخی نمونه های اطلاق در مسائل مستحدثه
## 🧾 کلیات بحث اطلاق و مفهوم
وقتی حکمی بر یک مفهوم مترتب میشود، این مفهوم دارای یکسری مصادیق است. در مسائل مستحدثه که در عصر صدور وجود نداشتهاند، باید ملاحظه شود که آیا مفهومِ زمان صدور بر این مصداق امروزی صادق است یا خیر. اگر معظم عرفی آن مفهوم بر این مصداق جدید صادق باشد، میتوان به اطلاق دلیل در این مصداق جدید تمسک کرد.
---
## 🧾 مثال نخست: عقد تلفنی
عقد تلفنی مصداق جدیدی است که در آن زمان وجود نداشته، اما معظم عرفیِ نکاح در عقد تلفنی نیز تحقق دارد؛ ازاینرو اطلاقات نکاح شامل آن میشود.
---
## 🧾 مثال مقابل: ازدواج سفید
در مقابل، ازدواج سفید چنین نیست؛ زیرا معظم عرفیِ آن، عدم مسئولیت نسبت به نفقه، فرزندان و امثال ذلک است، در حالی که این امور از مقوّمات نکاحاند و شارع نسبت به فقدان آنها نهی دارد. بنابراین این مفهوم، شامل ازدواج سفید نمیشود.
---
## 🧾 مثال دوم: شهادت آنلاین
مثال دیگر، شهادت آنلاین است که با آنکه در زمان صدور وجود نداشته، پذیرفته میشود؛ زیرا معظم عرفیِ مفهوم شاهد، رؤیت عن حسٍّ و اطمینان عن حسٍّ است و این معظم در مصداق شهادت آنلاین تحقق دارد. لذا اگر کسی بهصورت آنلاین ببیند ـ «کالمحیل فی المکحلة» ـ که زنا صورت گرفته است، شهادتش پذیرفته میشود.
---
## 🧾 عدم پذیرش شهادت مبتنی بر آزمایش
اما اگر کارشناس یا خبرهای شهادت دهد که با استفاده از آزمایش به اطمینان رسیده است که زنا واقع شده، شهادتش پذیرفته نمیشود؛ زیرا قوام و معظم عرفیِ مفهوم شهادت، به اطمینان حاصل از حس است و این در آزمایشگاه تحقق ندارد. در آزمایشگاه، حرکت بر اساس مدلهای تجربی، ابزار تجربه و فرضیههای علوم تجربی است و عنصر حدس در تجربه دخالت دارد. هرچند نتیجه آزمایشگاه اطمینانآور است، اما این اطمینان، عن حسٍّ نیست.
---
## 🧾 تنبیه خارج از محل بحث
بله، اگر قاضی خود به اطمینان برسد، بحث دیگری مطرح میشود و آن اینکه آیا علم قاضی حجت است یا خیر؛ و این مسأله خارج از محل بحث فعلی است.
بر اساس جلسه ۷۹، ۷ بهمن ماه ۱۴۰۴.