در بسیاری از کلاسها، شاگرد وقتی سؤالش را خیلی سطحی میبیند، ممکن است از پرسیدن آن خجالت بکشد.
اما در روش آموزشی آیتالله سیستانی، قضیه متفاوت بوده است.
در گزارش رسمی درباره شیوه تدریس ایشان آمده که در پایان درس، شاگردان را به پرسش و نقد تشویق میکردند و تأکید داشتند که طلبه باید سؤال کردن و گفتوگو با استاد را تمرین کند؛ حتی اگر پرسش او درباره شماره صفحه یک بحث یا نام یک کتاب باشد.
اما این فقط تشویق به سؤال پرسیدن نبود!
ایشان از شاگردان میخواستند بحثهای درس را با پژوهشهای منتشرشده مقایسه کنند و نقاط قوت و ضعف آنها را بررسی کنند. یعنی طلبه قرار نبود فقط سخن استاد را یادداشت کند؛ باید بتواند آن را بسنجد، مقایسه کند و نقد علمی کند.
این نگاه، تصویر جالبی از «تربیت فقیه» به ما میدهد:
استاد → سؤال → تحقیق → مقایسه → نقد → رشد علمی
پس هدف درس فقه فقط حفظ کردن نتیجه بحث نیست؛
هدف، تربیت ذهنی است که بتواند خودش تحقیق کند.
گاهی یک فقیه بزرگ، بیش از آنکه پاسخ دادن را به شاگرد بیاموزد، «چگونه سؤال کردن» را به او یاد میدهد؛ چون فقه با سؤالهای دقیق، زنده میماند.
منبع:
پایگاه رسمی دفتر آیتالله سیستانی، زندگینامه، بخش «اخلاق آموزشی».