ویژگی های مدرسه حدیثی کوفه | جامع‌نگاری روایی و تمایز از نقل‌گرایی قمی

این مدرسه، یک مدرسه روایی است؛ اما در نقل با مدرسه قم تفاوت‌های مبنایی دارد. از جمله این تفاوت‌ها آن است که محدثان قمی نسبت به مسئله غلو حساسیت ویژه‌ای داشتند، در حالی که در مدرسه کوفه چنین حساسیتی به چشم نمی‌خورد.

همچنین قمی‌ها، متن‌محور بودند؛ به گونه‌ای که:

اگر فتاوای کتاب «من لا یحضره الفقیه» با متن روایات مقایسه شود، مشاهده می‌شود که حتی در یک کلمه نیز با هم تفاوت ندارند.

در مقابل، در کوفه سنت «جامع‌نگاری» رواج داشت و گزارش‌های مختلفی از این شیوه نگارشی در دست است.

:balance_scale: تسامح در نقل از ضعفا

تفاوت دیگر در این است که حساسیت شدید قمی‌ها نسبت به «کثرت نقل از ضعفاء»، در مدرسه کوفه وجود نداشت؛ بنابراین، برخوردهای تندی که در قم با برخی راویان صورت می‌گرفت، در کوفه مشاهده نمی‌شود.

این تنش و اختلاف میان مدرسه کوفه و قم وجود داشت و تا زمانی که ابراهیم بن هاشم به قم آمد، همچنان استمرار یافت؛ در حالی که هر دو مدرسه در کلیت خود، رویکرد نقل‌گرایانه داشتند.

:light_bulb: نسبت میان جریان‌های نقل‌گرا و عقل‌گرا در کوفه

در مدرسه کوفه، علاوه بر جریان غالب که نقل‌گرا بود، گرایش‌های عقل‌گرا نیز حضور داشتند. با این حال، نکته حائز اهمیت آن است که در مدرسه کوفه تنشی میان جریان نقل‌گرا و عقل‌گرا وجود نداشت.


:books: بر اساس جلسه ۷۲
:date: ۲۴ دی ۱۴۰۴