مقدمه: اعتبار عنوان «عده من اصحابنا» در کتاب کافی
به طور کلی در کتاب کافی هر کجا عنوان «عده من اصحابنا» به کار رود معتبر است. در برخی از مواردی که این عنوان به کار رفته، مراد از آن عده، معلوم و معین است. به عنوان مثال وقتی این عده از احمد بن محمد بن عیسی یا احمد بن محمد بن خالد یا سهل بن زیاد نقل کنند، مراد از این عده روشن است که چه کسانی هستند. علامه حلی در کتاب خلاصه الاقوال اسامی این راویان را بیان کرده است. دست کم یک راوی ثقه در هر عده وجود دارد.
تبیین: اعتبار نقل کلینی از جماعت (اطمینان عقلایی)
در دیگر موارد نیز وقتی کلینی از جماعتی –با تعبیر «عده من اصحابنا» یا «جماعه» یا «غیر واحد»- نقل روایت نماید، این عنوان معتبر است. وقتی کلینی از یک جماعتی نقل روایت نماید، بعید است که هیچ یک از این افراد معتبر نباشند، و اطمینان عقلایی وجود دارد که دست کم یک راوی ثقه در بین آن جماعت وجود دارد.
نکته: اطمینان حاصل از نقل جماعت
نکته دیگر آنکه به طور کلی وقتی یک مطلب توسط یک عده و یک جماعت نقل شود، -جدای از آنکه دست کم یک ثقه در بین آنها است- به طور متعارف اطمینان به آن پیدا میشود. نتیجه اینکه عنوان «جماعه» و «عده من اصحابنا» و «غیر واحد» و امثال آن را معتبر است. در نرم افزار درایه نیز هر کجا این عنوان وارد شده معتبر شمرده شده است.
درس خارج فقه استاد معظم سید محمد جواد شبیری مورخ ۲۴ دی ۱۴۰۳