آیه شریفه “النبی اولی بالمومنین من انفسهم” به معنای جواز همه افعال جایز برای مومنان نسبت به پیامبر (ص) نیست؛ چرا که برخی از افعال به این اعتبار بر مردم جایز است که ایشان داخل در عنوانی هستند که آن عنوان بر هر کس منطبق بشود، فعل مذکور برای او جایز میگردد.
برای مثال: عنوان زوج، مفهومی است که صرفا بر هر کسی که منطبق بشود، اجازه استمتاع از زوجه برای او ثابت میگردد.
بر این اساس، آیه شریفه اجازه اینگونه افعال را برای نبی (ص) ثابت نمیکند.
بلکه معنای آیه شریفه دو چیز است:
۱_ نفوذ اراده و مشیت نبی (ص) بر [اراده و مشیت] مردم، که لازمه آن وجوب اطاعت از پیامبر (ص) است.
۲_ نفوذ اذن استقلالی نبی در مواردی که اذن مومنین نافذ است بدون اجازه از ایشان. برای مثال: مومن میتواند اذن بدهد دیگران او را اجیر کنند، یا زوجه او را طلاق دهند یا شبیه این موارد، که نبی (ص) میتواند بدون اذن شخص، خود این افعال را انجام دهد.
دقت شود؛ با این قید، افعالی که اذن شخص هیچ تاثیری در حلیت آن نسبت به دیگری ندارد، خارج میشود. مثلا اذن شخص در استمتاع دیگری از زوجه او، اذن شخص در قتل او یا شبیه این موارد. بنابر این، آیه از این جهت مشابه حدیثی است که میفرماید ولایت امر صبی، با پدر اوست (وسائل الشیعه، ۱۹: ۱۷۸).
برگرفته از بحث ولایت فقیه کتاب ابحاث، استاد شهیدی.