سوال: آیا کلب نجس است؟
درباره ی کلب در ابتداء نظر سه طائفه یا دسته روایت وجود دارد.
طائفه اول روایاتی که مدلول ،آنها نجاست کلب بری است.
روایت اوّل: روایت فضل بن عبد الملک بقباق از ابی عبد الله علیه السّلام(بقباق لقب است)
◇ بحث اول: درباره ی نسخه های روایت:
- نسخه ی تهذیب: و بهذا الاسناد عن الحسين بن سعيد(اهوازی) عن حماد (حماد بن عیسی) عن حريز عن الفضل ابى العبّاس(همان بقباق) قال قال ابو عبد الله عليه السّلام اذا اصاب ثوبك من الكلب رطوبة فاغسله و ان مسّه جافًا فاصبب عليه الماء قلت لم صار بهذه المنزلة قال لانّ النبي ص امر بقتلها. (تهذيب، تحقيق خرسان، ج۱ ص۲۶۱)اگر یک رطوبتی از کلب به لباست رسید باید لباس رابشوری ولی اگرکلب خشک با لباست برخورد کردآب بریز روی لباست.گفتم(منِ بقباق) به چه علت منزلت کلب این جور شده که اگر تر به لباسمان بخورد باید بشوریم ولی خشک بخورد باید آب بریزیم رویش؟ حضرت فرمود چون پیامبر اکرم امر کردند به کشتن این کلب ها ●فرق بین غَسل وصب: درصب فقط آب می ریزی ولی غَسل قوامش به فشار است.
۲) نسخه ی وافی: سند و متن روایت در وافی مثل سند و متن روایت در تهذیب است. (وافی ج۶ ص۲۰۲).
۳) نسخه ی وسائل الشيعة سند و متن روایت در وسائل مثل سند و متن روایت در تهذیب است (وسائل، طبع آل البيت، ج ۳ ص ۴۱۴)
توجه: در وسائل الشيعة ج ۱ ص ۲۲۵ و ج ۳ ص ۴۴۱ این روایت با همان سندی که در ج ۳ ص ۴۱۴ آمده، نقل شده است. ولی متن آن به این صورت است: اذا اصاب ثوبك من الكلب رطوبة فاغسله و ان مسه جافا فاصبب عليه الماء الحديثَ(الحدیث مفعول به برای فعل محذوف است، یعنی بخوان حدیث را که مثل حدیث قبلی است.)
۴) نسخه ى هداية الامة(صاحب الوسائل): قال الصادق عليه السّلام ان اصاب … فاصِب عليه الماء. (هداية الامة ج ۱ ص۶۸)
توجه : روایت در هداية الامة ج ۱ ص ۳۸۰ به این صورت آمده است: قال الصادق عليه السّلام اذا … فاصبب عليه الماء. و در هداية الامة ج۱ ص ۳۶۱ روایت به این صورت آمده است قال الصادق عليه السّلام ان اصاب ثوبك من الكلب رطوبة فاغسله.
◇ بحث دوم: درباره ی سند روایت
نکته الف: مراد از هذا الاسناد در نسخه تهذیب الشيخ المفيد ايده الله تعالى عن احمد بن محمّد(احمد بن محمد بن حسن بن ولید) عن ابيه(یعنی محمد بن حسن بن ولید) عن محمد بن الحسن (صفار)عن احمد بن محمد( احمد بن محمد عیسی اشعری قمی) است.
نکته ب: این روایت(روایت بقباق) یا صحیحه و یا حسنه است و علت اختلاف در صحت و حُسن احمد بن محمد بن الحسن بن الوليد است. چون ایشان امامی است قطعاً ولی بعضی می گویند ثقه است ولی بعضی می گویند توثیق نشده یعنی علمای رجال نگفته اند ثقه است.
حق این است که این راوی ثقه است پس روایت صحیحه خواهد بود (تنقیح المقال ج ۷ ص ۲۴۶).
◇ بحث سوم: درباره ی دلالت روایت
قدم اول:کلمه ی کلب در روایت انصراف قطعی به کلب بری دارد (تعلیقه آقا جمال خوانساری بر شرح لمعه ص۲۳ و شرح فروع کافی مازندرانی ج ۱ ص۴۶۸)
قدم دوم: فهم متشرعه از وجوب غسل ثوب به خاطر رطوبت کلب، نجاست کلب است. علاوه بر اینکه استفاده ی نجاست از وجوب غسل، اجماعی است (کتاب الطهارة مرحوم شیخ ج ۵ ص۲۲).
قدم سوم: (نتیجه)روایت دلالت می کند بر اینکه کلب بری نجس است.