مدگرایی از منظر روایات: تفکیک مد مبتذل از مد غیرمبتذل

در یک دسته‌بندی کلی، می‌توان مد را به دو قسم تقسیم کرد: مد مبتذل و مد غیرمبتذل.

:no_entry: مد مبتذل: مذموم و ناپسند

مدی که با هدف ترویج فساد، بی‌بندوباری و مخالفت با شرع و دستورات دین بنا نهاده شده باشد، مذموم و ناپسند است. روایاتی از معصومین (علیهم‌السلام) نیز در نهی از این‌گونه مدگرایی وارد شده است. به دو نمونه از این روایات اشاره می‌کنیم:

  • «عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ علیه‌السلام قَالَ فِیمَا عَلَّمَ أَصْحَابَهُ لَا تَلْبَسُوا السَّوَادَ فَإِنَّهُ لِبَاسُ فِرْعَوْنَ‌»

این حدیث یادآور این نکته مهم است که باید از پوشیدن لباس و انتخاب رنگی که شعار دشمن است، اجتناب کرد. همچنین، در حدیث دیگری از امیرالمومنین (علیه‌السلام) آمده است:

  • «وَ عَنْ عَلِیٍّ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ عُدَّ مِنْهُمْ»

از این روایات و موارد مشابه، به‌خوبی استفاده می‌شود که آنچه ممدوح است و شارع می‌خواهد که مؤمنان به آن پایبند باشند، این است که ایشان به‌گونه‌ای عمل کنند که از دشمنان خدا تشخیص داده شوند و در برخورد اولیه بتوان مؤمن را از کافر تشخیص داد.


:white_check_mark: مد غیرمبتذل: ممدوح و شایسته

اما اگر کاری یا چیزی مد شده باشد که در راستای زندگی آسان‌تر و آسایش بشر باشد و رنگ و لعاب ضددینی نداشته باشد، استفاده از آن هیچ اشکالی ندارد؛ بلکه در برخی موارد، لازم است آن را ترویج داده و مسلمانان را به استفاده از آن ترغیب کرد. برای نمونه می‌توان به استفاده از انواع و اقسام وسایل حمل‌ونقل، آشپزی و صنایع مختلف اشاره کرد.

آیات و روایات نیز بر این مطلب دلالت دارند که در اینجا به یک آیه و یک روایت بسنده می‌شود:

  • «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللّهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ»

خداوند متعال می‌فرماید: ای رسول خدا به مردم بگو چه کسی زینت‌های خداوند را که برای بندگانش بیرون آورده و رزق‌های پاکیزه را حرام کرده است؟


:writing_hand: منبع:

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی‌اکبر ترابی شهرضایی. برگرفته از سایت شبکه اجتهاد (با اندکی تصرف)


:link: مباحث تکمیلی:

مباحث تکمیلی در پیوند زیر:

ضمن عرض سلام
ایه مبارکه در مورد کسانی که از روزی های پاک و حلال دور میکردند تا پارسایی به خرج دهند و ایه ناظر به این موارد است نه این که از وسائل پیشرفته استفاده کنید. به نظر من ایه ناظر به ادعایی که شما مطرح کردید نیست

ضمن عرض سلام
ایه مبارکه در مورد کسانی که از روزی های پاک و حلال دور میکردند تا پارسایی به خرج دهند و ایه ناظر به این موارد است نه این که از وسائل پیشرفته استفاده کنید. به نظر من ایه ناظر به ادعایی که شما مطرح کردید نیست

سلام منافاتی نداره از باب مصداق است هم کلام شما و هم کلام استاد

واقعیت اینست که ترویج مد گرایی در بسیاری از موارد با اغراض دیگر شارع متزاحم است ولو مستقیما با شرع درگیر نشود.
مثلا یکی از ابزار تازه وارد در خانه ها ماشین ظرفشویی است که استفاده از آن طبیعتا آسایش را به دنبال دارد ولی ترویج آن در جامعه کنونی که پر از رسم و رسومات و چشم و هم چشمیهاست قشر ضعیف را به دردسر انداخته و در امور مهمی مثل ازدواج راحت جوانان و دید و بازدیدهای بین ذوی الارحام مفاسد خود را نشان می دهد ! نمیخواهم اظهار نظر کنم یا زینت حلال خدا حرام کنم ولی روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

واقعیت اینست که ترویج مد گرایی در بسیاری از موارد با اغراض دیگر شارع متزاحم است ولو مستقیما با شرع درگیر نشود.
مثلا یکی از ابزار تازه وارد در خانه ها ماشین ظرفشویی است که استفاده از آن طبیعتا آسایش را به دنبال دارد ولی ترویج آن در جامعه کنونی که پر از رسم و رسومات و چشم و هم چشمیهاست قشر ضعیف را به دردسر انداخته و در امور مهمی مثل ازدواج راحت جوانان و دید و بازدیدهای بین ذوی الارحام مفاسد خود را نشان می دهد ! نمیخواهم اظهار نظر کنم یا زینت حلال خدا حرام کنم ولی روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

ارز آوری ناشی از تولید داخلی و سپس صادرات این محصول و صرف ارز حاصل از صادرات برای ساخت کارخانه های دیگر و اشتغال جوانان در این کارخانه ها
اشتغال به کار جوانان در کارخانه سازنده محصول به عنوان کارگر
شرکت های دیگر اقدام به تولید محصولات جانبی برای محصول خواهند کرد مثل پودر شوینده ظرفشویی و اشتغال جوانان در این شرکتها
اشتغال به کار جوانان در خدمات جانبی محصول مثل نمایندگی های فروش تعمیر سرویس نگهداری نگهبانی کارخانه حسابداری نمایندگی ها حمل و نقل محصول به شهرستان ها
قطع واردات محصول و صرفه جویی ارزی ناشی از تولید داخلی محصول که با ارز صرفه جویی شده می توان کارخانه های دیگری ساخت و جوانان را مشغول کار کرد.
استفاده از تکنولوژی ظرفشویی در ساخت محصولات مشابه مثل لباسشویی و اشتغال جوانان در کارخانه ساخت لباسشویی
ساخت یک محصول مثل لباسشویی به دلیل کم بودن تقاضا برای آن برای شرکتها مقرون به صرفه نیست و سبب گران شدن لباسشویی های تولید خواهد شد ولی تولید همزمان محصولات با تکنولوژی مشابه مثل ظرفشویی لباسشویی سبب بالا رفتن تقاضا و مقرون به صرفه شدن تولید داخلی این محصولات و اشتغال جوانان می شود
ممکن است در ابتدا مونتاژ صورت گیرد که سبب اشتغال جوانان فارغ التحصیل دانشگاهیی در شرکتهای دانش بنیان دیگر برای تأمین قطعات اقدام می شود و حرکت به سمت ساخت کامل و قطع مونتاژ صورت می گیرد

به نظر می رسد اشتغال این جوانان سبب خودکفایی اقتصادی جوانان و تبع آن ازدواج آنان خواهد شد نه برعکس

++++++++++

روایاتی از معصومین علیهم‌السلام رسیده است که به نمونه‌ای از آن اشاره می‌شود«عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ علیه‌السلام قَالَ فِیمَا عَلَّمَ أَصْحَابَهُ لَا تَلْبَسُوا السَّوَادَ فَإِنَّهُ لِبَاسُ فِرْعَوْنَ‌»این حدیث یادآور این نکته است که از پوشیدن لباس و انتخاب رنگی که شعار دشمن است باید اجتناب کرد…

در روایتی نقل شده است:
«عدة من اصحابنا عن احمد بن ابی‌عبدالله عن بعض اصحابه رفعه قال: کان رسول الله یکره السواد الا فی ثلاث الخف و العمامة و الکساء»؛ پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) از پوشش سیاه کراهت داشت، مگر در سه مورد: خف (نوعی کفش چرمی نازک) عمامه و کساء.

←← مراد از کساء

کساء به قرینۀ حدیث شریف کساء از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم)، لباس بلند و فراگیر تمام بدن است که شامل عبا و چادر مشکی بانوان نیز می‌گردد؛ پس این سه پوشش مشکیِ استثنا شده، کراهت ندارند.

رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) در آستانه رحلت خود سیاه پوشیده بودند؛ امام صادق (علیه‌السلام) در این باره می‌فرماید: «رسول خدا هنگام رحلت پیراهنی سیاه بر تن کرده بود».

روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

ان الله تعالی یحب ان یؤخذ برخصه کما یحب أن یؤخذ بعزائمه
http://www.eshia.ir/feqh/archive/text/shabzendehdar/osool/96/970217/

روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

ان الله تعالی یحب ان یؤخذ برخصه کما یحب أن یؤخذ بعزائمه
http://www.eshia.ir/feqh/archive/text/shabzendehdar/osool/96/970217/

سلام علیکم روایت مذکور هییییچ منافاتی با فرمایش دوست عزیزمون مبنی بر اینکه ترویج هر حلالی معلوم نیست مطلوب باشد، ندارد. زیرا مراد ایشان این است که گاهی ترویج برخی حلال ها محذورات دیگری را به دنبال دارندد مانند تجمل و تکلف که در روایات مذموم شمرده شده است، ولی روایت مذکور توسط شما، مواردی را می گوید که خود دارای محذورات دیگری نباشد.

واقعیت اینست که ترویج مد گرایی در بسیاری از موارد با اغراض دیگر شارع متزاحم است ولو مستقیما با شرع درگیر نشود.
مثلا یکی از ابزار تازه وارد در خانه ها ماشین ظرفشویی است که استفاده از آن طبیعتا آسایش را به دنبال دارد ولی ترویج آن در جامعه کنونی که پر از رسم و رسومات و چشم و هم چشمیهاست قشر ضعیف را به دردسر انداخته و در امور مهمی مثل ازدواج راحت جوانان و دید و بازدیدهای بین ذوی الارحام مفاسد خود را نشان می دهد ! نمیخواهم اظهار نظر کنم یا زینت حلال خدا حرام کنم ولی روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

کتاب «تاریخ نجف یا دانشگاه اسلامی» نوشته شیخ مرتضی مدرس گیلانی به تصحیح و تحقیق سید محمد موسوی‌نژاد و محمدعلی باقرزاده از سوی پژوهشکده حج و زیارت در 500 نسخه به بهای 80000 هزارتومان منتشر شده است.

پوشاک دانشجویان دینی
پوشاک رسمی همه دانشجویان دینی تا چهل سال پیش در نجف از دانشجوی و مدرّس و مفتی و مقدّس و قاری و روضه خوان و تعزیه گردان و نوحه‌گر و رمال و دعا نویس و مرتاض و منجّم و جن گیر و عمله اموات، یعنی آنان که نماز و روزه و حج استیجاری به جای می‌آوردند از دارای و ناداری فرق دارد و مثلا کسی که تهی دست باشد، قبای متری دو درم می‌پوشد و آنکه بی‌نیاز است متری دو دینار تا ده دینار. این گونه پوشاک‌های گران را فرزندان مراجع تقلید … می‌پوشند

از مراجعی که پوشاک‌های گران می‌پوشیدند و هنوز پیران برای ما بازگو می‌کنند: شیخ محمد باقر مجلسی که دستار و جبّة ترمه و خز می‌پوشید، و شیخ محمد حسن مؤلف جواهر که دستار ترمه و شال کرمانی به کار می‌برد، و شیخ محمد کاظم خراسانی که مشهور بود حتی انگشترین آلماسی پوشیده بود که هزار تومان آن روزگار ارزش می‌داشت، و سر و بالایش تا اندازه‌ای گران قیمت بودی که پنداشتی شب عروسی وی است، و به حجله می‌رود، چندان که چشم بیننده خیره شدی.

شیخ حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی میانه پوشیدندی. و شیخ محمد حسن مامقانی و سید محمد کاظم یزدی زاهدانه پوشیدندی، چنان که بیشتر اوقات سال را مانند خواجه بزرگ احمد حسن میمندی، قبای قدک آبی یزدی پوشیدی، و مشهور بود برای مواسات با تهی دستان دانشور چنین می‌پوشند. و از کسانی که زاهدانه پوشیدندی سید ابوالقاسم اصفهانی که از هنگامی که نگارنده خرد بودم تا کلان شدم، قبایی داشت حنایی رنگ، اما روزی که می‌خواست به هندوستان رود، قبای کرباسی سفید پوشیده بود؛ چنان که مردم مدرسه بزرگ آخوند خراسانی به او تبریک گفتند. چیزی نمانده بود که شعرا قبای کرباسی پوشیدن او را تازه خبری ساخته، این موضوع را به نظم آورده، در دسترس مردم نجف بگذارند، اما او زودتر رفت.

https://www.ical.ir/ical/fa/Content/_/مدارس-نجف-و-زندگی-طلبگی-شیخ-مرتضی-گیلانی-رسول-جعفریان-157

واقعیت اینست که ترویج مد گرایی در بسیاری از موارد با اغراض دیگر شارع متزاحم است ولو مستقیما با شرع درگیر نشود.
مثلا یکی از ابزار تازه وارد در خانه ها ماشین ظرفشویی است که استفاده از آن طبیعتا آسایش را به دنبال دارد ولی ترویج آن در جامعه کنونی که پر از رسم و رسومات و چشم و هم چشمیهاست قشر ضعیف را به دردسر انداخته و در امور مهمی مثل ازدواج راحت جوانان و دید و بازدیدهای بین ذوی الارحام مفاسد خود را نشان می دهد ! نمیخواهم اظهار نظر کنم یا زینت حلال خدا حرام کنم ولی روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

شاید بشود سؤال را این طور مطرح کرد که فارغ از خودروهای چندین میلیاردی وارداتی ، آیا همیشه باید ارزانترین خودروی موجود را خرید و ترویج کرد؟

واقعیت اینست که ترویج مد گرایی در بسیاری از موارد با اغراض دیگر شارع متزاحم است ولو مستقیما با شرع درگیر نشود.
مثلا یکی از ابزار تازه وارد در خانه ها ماشین ظرفشویی است که استفاده از آن طبیعتا آسایش را به دنبال دارد ولی ترویج آن در جامعه کنونی که پر از رسم و رسومات و چشم و هم چشمیهاست قشر ضعیف را به دردسر انداخته و در امور مهمی مثل ازدواج راحت جوانان و دید و بازدیدهای بین ذوی الارحام مفاسد خود را نشان می دهد ! نمیخواهم اظهار نظر کنم یا زینت حلال خدا حرام کنم ولی روشن نیست ترویج هر حلالی مطلوب باشد. فتامل جیدا.

به نظرم مطابق فرمایش ایشون باید تأمل جدی بکنیم
بطور مثال تامل جدی در اینکه عدم توجه به تکنولوژی چه تبعاتی خواهد داشت.
بطور مثال نه سال قبل ما دستگاه مکانیزه شستشوی اموات را در کشور ساختیم و آزمایش کردیم و استفتائات مربوط از مراجع تقلید هم گرفته شد. اگر از همان 9 سال قبل به تدریج این دستگاه ها را در شهرهای کشور برای احتیاط نصب می کردیم در زمان بحران کرونا ، این قدر دچار مشکل غسل دادن درگذشتگان کرونایی نمی شدیم چون به راحتی با دستگاه می توانستیم غسل بدهیم. (نکته جالب اینجاست که مطابق دستورالعمل های شهرداری تمام شهرهای کشور آرامستان ها دارای قطعه بحران هستند یعنی قطعه ای که برای دفن انبوه وناگهانی فوری مثل مردگان زلزله آماده شده است)

https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1394/6/3/3501126_745.jpg

https://media.mehrnews.com/old/Original/2011/04/635917.jpg

https://www.yjc.ir/00MFCU

https://www.mehrnews.com/news/1376465/تکنولوژی-به-غسالخانه-ها-رسید-غسل-مکانیزه-میت-در-کرج

مد گرایی سبب ممنوعیت ازدواج در مدارس علمیه مقطع سیکل شده است. البته از سالیان خیلی دور مدیران مدارس علمیه سیکلی (که طلاب را از چهارده سالگی جذب می کنند) با طعنه و کنایه تلاش می کردند طلاب مدرسه خود را از ازدواج منع کنند ولی اخراج طلاب به دلیل ازدواج به تازگی شروع شده است.

توییت های علی طالب لو، مداح هیأتی و طلبه مدرسه علمیه رشد وابسته به مؤسسه آیت الله مصباح یزدی محل این مدرسه نیز در مکان همان مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی پردیسان قرار دارد، این مدرسه طلاب را از مقطع سیکل جذب می کند یعنی از سن سیزده یا چهارده سالگی طول مدت تحصیل در مدرسه هم شش سال است.

یکی از خط قرمزهای حوزه‌مون، ازدواجه. اگه ازدواج کنی، باید از مدرسه بری.
یه دفعه بچه‌ی یکی از استادهامون رو بغل کردم و گفتم: خیلی نازه؛ انگیزه‌ام برای ازدواج، ۴۰ درصد افزایش پیدا کرد.
مدیرمون شنید و گفت: شما غلط کردی علی آقا. بعد از اتاق معلم‌ها پرتم کرد بیرون :///

نوه‌ی علامه ازدواج کرده بود. مدیرمون نزدیک بود خودشو بکشه. انقدر عصبانی بود که علامه گفته بود: حالا خودتو ناراحت نکن، یه کاریش میکنیم

ازدواج رو به صورت کلی اشکال نمیگیرن. فقط با توجه به مصالحی اعتقاد دارن که نباید توی مدرسه همچین کسی باشه.

از ازدواج منع نمیکنن. فقط میگن هر کی ازدواج کرد، باید از مدرسه خداحافظی کنه.

اعتقادشون اینه که حضورش در مدرسه به بقیه آسیب میزنه‌.
https://twitter.com/taleblou_ali/status/1467041418229301251

از نکات مهم مدرسه علمیه رشد وابسته به مؤسسه آیت الله مصباح یزدی واقع در مکان مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی در پردیسان که طلاب خود را از سن چهارده سالگی جذب می کند توجه به طب سنتی اسلامی ایرانی به جای طب شیمیایی غربی است . که نقش مهمی در کاهش وابستگی به غرب دارد به این توییت حجت الاسلام علی طالب لو طلبه این مدرسه توجه کنید

یه سال اربعین توفیق شد که بریم کربلا. توی راه خیلی از بچه‌ها مریض شدن و توی تب میسوختن.
مدیر مدرسه علمیه مون یه بسته شیاف داد دستم. گفت بچه‌ها با تو راحت‌ترن. اینا رو بینشون پخش کن :)))

https://twitter.com/taleblou_ali/status/1454785681490956290

تکنیک جالبی که این مدرسه علمیه برای آشنایی طلاب با سبک زندگی طلبگی دارد اجباری بودن اقامت طلاب در خوابگاه است یعنی تمامی طلاب موظف هستند لااقل برخی شبها در خوابگاه ساکن باشند.

توی مدرسه ما قانونه که بعضی شبا توی خوابگاه بمونیم و خونه نریم.
یکی از بچه‌های پایه یک، دلش برای داداشش تنگ شده بود و گریه میکرد.
مسئولین مدرسه آقا ایمانیان] بهم گفتن که باهاش صحبت کن و مجابش کن که گریه نکنه.
منم بردم بهش شیرکاکائو و کیک دادم و خرش کردم. با خوشحالی برگشت تو خوابگاه :)))
پای ۳ الآنه.
دو سال پیش این اتفاق افتاد. آقا ایمانیان فرستادش پیش من :)))

https://twitter.com/taleblou_ali/status/1454490007172001798