برخی از روات که وضعیت انها مجهول است را با کثرت روایت اجلا از وی توثیق میکنند. و لکن این سخت به طور کلی درست نیست بلکه کثرت روایت اجلا از یک شخص مجهول فقط با شرایطی میتواند افاده وثاقت وی کند.
اول : اینکه احادیث نقل شده از وی توسط ثقات ، در مسائل مستحب و مکروه نباشد زیرا ممکن است انها بخاطر تسامح در ادله سنن حدیث وی را نقل کرده باشند.
دوم : در امور اعتقادی اولیه نباشد. زیرا در امور اعتقادی نقل در حد تایید است نه دلیل.
فرمایش شما در صورتی است که ملاک استفاده وثاقت را از کثرت نقل اجلا عمل به روایت بدانید. اما اگر ملاک استفاده وثاقت را به گونه ای که خواهد آمد تبیین کنیم حرف بعیدی نیست هر چند جای بحث دارد.
عده ای معتقدند یکی از اخلاق حرفه ای در نقل احادیث این بوده است که فرد نسبت به اخذ حدیث حساس بوده و بی مبالات در این مساله نباشد و لذا کثرت نقل از ضعفاء و اعتماد بر روایات مرسله و راویان مجهول، طعن و قدح محسوب می شده است و در این بین شواهدی را نیز اقامه می کنند (بحث عمل مرحوم احمد بن محمد بن عیسی نسبت به احمد بن محمد بن خالد و سهل بن زیاد، ترجمه مثل شیخ و نجاشی در مورد احمد بن محمد بن خالد، سهل بن زیاد، محمد بن خالد برقی و …، کلمات مرحوم نجاشی در ضمن برخی راویان دیگر و …)
بنابراین اگر فردی از اجلاء و ثقات (که در مورد او گفته نشده است از ضعفا کثیرا نقل می کرده است و اعتماد بر مجاهیل می کرده است) از فرد دیگری کثرت روایت داشته باشد نشان می دهد که آن فرد کسی نبوده است که ضعیف محسوب می شده و از این راه وثاقت او را استفاده می کنند.
البته عرض کردم که این نیز خود جای بحث و بررسی دارد اما در هر حال حرف بعیدی نیست و شواهد متعددی هم دارد.
استاد معظم حاج سید جواد آقا شبیری در مورد دلالت اکثار روایت اجلاء بر وثاقت مروی عنه رساله ای نوشته اند که در آن به ادله مختلف این امر و موارد استثناء اشاره شده است. مراجعه به این رساله میتواند برای دوستان مفید باشد.
نقل اجلا وقتی مفید اطمینان به صدور روایت باشد تفصیل بین روایات اعتقادی و فروع ندارد زیرا آنچه مورد اهمیت بوده اعتماد به نقل شخص بوده و اینکه دروغگو نیست
نقل اجلا وقتی مفید اطمینان به صدور روایت باشد تفصیل بین روایات اعتقادی و فروع ندارد زیرا آنچه مورد اهمیت بوده اعتماد به نقل شخص بوده و اینکه دروغگو نیست
چون در اعتقادات شبهه اختلافات کلامی وجود دارد (مخصوصا به خاطر سخت گیری قمی ها نسبت به بحث غلو، که خیلی ها این نوع تضعیفات را نمی پذیرند) اکثا یا عدم اکثار در آنها مفید چیزی نیست.
ظاهرا دلیلش اینست نه آنکه آقا مظفری فرمودند
دو نکته در مورد مباحث مطرح شده :
1-اکثاراجلاء تقریبات متعددی دارد که در بعضی اطمینان شرط است و در بعضی چون از باب حجیت شهادت ثقه است اطمینان در آن شرط نیست فلذا همانطور که استاد اعلایی فرموده اند به جزوۀ استاد شبیری مراجعه شود .
2-در بسیاری از موراد اکثار در امور فرعی و الزامی نیز اتفاق افتاده است و تعدادش بیش از آن حدی است که بتوان در آن تشکیک کرد .