برای اثبات کراهت نفسانی نسبت به منکر ادله ای قابل تصویر است. ازجمله این ادله عبارت است از:
کراهت نفسانی از منکر، از لوازم ایمان و اسلام است؛ نمیشود کسی ایمان به خدای متعال داشته باشد، ولی نسبت به ترک کاری که حجت بر وجوبش قائم شده یا انجام کاری که حجت بر حرمتش قائم شده کراهت نداشته باشد.
مناقشهی کبروی: لازمهی واجب، لازم نیست واجب باشد
دلیلی نداریم بر اینکه: «چیزی که از لوازم واجبات است، واجب است.».
بله؛ «لازمهی ایمان» نمیشود حکم متضاد با «ایمان» داشته باشد، اما لازم نیست حکم شرعیِ متحد داشته باشد. مثلاً لازمهی استقبال قبله، استدبار نقطهی مقابل قبله است، ولی لازم نیست شارع علاوه بر وجوب استقبال قبله، وجوب استدبار نقطهی مقابل قبله را هم جعل کند!
مناقشهی صغروی: کراهت از معاصی لازمهی تمام مراتب ایمان نیست
ایمان ذومراتب است و کراهت نفسانی از منکر، لازمهی کل مراتب ایمان نیست بلکه لازمه ی مراتب عالیه ی ایمان است. لذا ممکن است شخصی ایمان داشته باشد ولی نسبت به منکرات هم کراهت نداشته باشد.
اگر ایمان بدون کراهت از معاصی حقیقت نداشته باشد و دروغین باشد اشکال کبروی وارد نیست چون به ضرورت فقه ایمان و رعایت آن واجب است
بسیاری از افراد هستند که به دلیل خوف از عقاب یا طمع در ثواب به انجام واجبات یا ترک محرمات میپردازند در حالی که ممکن است نسبت به انجام واجب کراهت نفسانی داشته باشد یا از با وجود رضا به حرام از آن اجتناب کند و با این وجود مؤمن است و اصلا همین التزام عملی با وجود آن تمایلات نفسانی، نشانه ی ایمان اوست.
پس اشکال کبروی صحیح است.
بسم الله الرحمن الرحیم
کراهت نفسانی از منکر لازم است چراکه از لوازم ایمان است
رد مناقشه کبروی استاد: اگر چه به صورت یک موجبه کلی حکم به وجوب لازمه واجب قابل شاید نتوان کرد اما در بعضی از موارد و به صورت موجبه جزیی میتوان گفت : لازمه واجب ، واجب است و مسأله مورد نطر از این باب میباشد کما اینکه در قران کریم در موارد مختلف انجام یک کار یا ترک یک کار را از لوازم ایمان یا علم یا تقوا یا صدق دانسته است مانند آیات شریفه ی:
“یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و ذرو ما بقی من الربا ان کنتم مومنین”
" و اَن تصوموا خیر لکم ان کنتم تعلمون"
" فتمنوا الموت اِن کنتم صادقین"
رد مناقشه صغروی استاد : ایمان یک امر تشکیکی و دارای مراتب مختلف است و طبق قاعده “کل شیء بحسبه” کراهت هر مرتبه از ایمان به حسب خودش میباشد لذا هر کس به انداره ای که ایمان دارد باید کراهت از منکر را در همان حد داشته باشد