طرح مسئله: اختلاف ظاهری میان مشهور و آقای خویی
در بحث وجوب ادای شهادت، مرحوم آقای خویی فرموده است مشهور وجوب ادای شهادت را کفایی میدانند اما وجوب اداء عینی است. لکن حق این است که بین عینی بودن وجوب از نظر مرحوم آقای خویی و کفایی بودن وجوب از نظر مشهور تنافی وجود ندارد.
تبیین معنای وجوب کفایی نزد مشهور
کفایی بودن وجوب در نظر مشهور به این معنا است که اگر عدهای شاهد قضیهای بودند و دو نفر از آنها برای اثبات حق شهادت بدهند، بر دیگران لازم نیست شهادت بدهند.
تبیین معنای وجوب عینی در کلام آقای خویی
اما مرحوم آقای خویی که میفرماید ادای شهادت واجب عینی است به این معنا معتقد است که اگر شخص شاهد قضیه بوده است، حق ندارد از ادای شهادت امتناع کند حتی اگر مدعی میتواند حقش را از راه دیگری (مثل شاهد و یمین) اثبات کند ولی اگر دو نفر برای اثبات حق شهادت دادند بر دیگران لازم نیست شهادت بدهد.
نتیجهگیری: عدم تنافی و مراد از «عینی» در کلام آقای خویی
پس وجوب عینی که مرحوم آقای خویی به آن معتقد است دقیقا همان وجوب کفایی است که مشهور به آن معتقدند و صرفا منظور ایشان از عینی بودن وجوب این است که حتی اگر مدعی بتواند حقش را از راه دیگری غیر از شهادت اثبات کند با این حال بر شاهد واجب است در صورت درخواست مدعی، ادای شهادت کند. این وجوب عینی در کلام ایشان در حقیقت وجوب مطلق است نه وجوب عینی.
منبع
برگرفته از درس خارج - مورخ دوم بهمن ۱۴۰۳