برای تعیین حکم فقهی، لازم است میزان تغییر در فرایند تصفیه فاضلاب بررسی شود:
میزان تغییر و حکم فقهی مربوطه 
- تغییر خفیف: اگر تغییر خفیف باشد، مناشئ ظهور ادله نجاست که بر آب ورودی تصفیه خانه صادق است، بر آب خروجی نیز اعمال میشود .
- تغییر متوسط: در صورت تغییر متوسط، مناشئ ظهور وجود ندارد و استصحاب نجاست جاری میگردد .
- تغییر شدید: اگر تغییر شدید باشد، قاعده طهارت بر اساس قاعده فقهی اعمال میشود . معیار تعیین میزان تغییر، ارتکاز عرفی است.
بررسی مراحل تصفیه و انطباق با معیارهای فقهی 
با توجه به تصاویر آب ورودی و خروجی تصفیه خانه شهرک فاضلاب:
- مرحله هوادهی بزرگ: این همانی عرفی با آب ورودی همچنان باقی است، هرچند اجزای درشت جدا شده اند؛ لذا همچنان استصحاب نجاست در این مرحله جاری است .
- مرحله هوادهی ریز: با وجود تغییراتی در بو و رنگ، این همانی عرفی حفظ شده و واژه گنداب بر آن صادق نیست، اما تغییر همچنان متوسط تلقی میشود .
- مرحله استخراج آب زلال از حوض ها: تغییر به ظاهر شدید است، هرچند بوی فاضلاب باقی است و اطمینان کامل وجود ندارد.
- مرحله نهایی (افزودن کلر): با افزودن آب کلردار یا گاز کلر، عرف به هیچ وجه این آب را همان آب ورودی تصدیق نمیکند و تغییر شدید تلقی میشود .
درس خارج فقه جلسه ۸۷. ۱۸ فروردین ۱۴۰۴
بررسی انقلاب و استحاله در فاضلاب ۱۸ فروردین ۱۴۰۴ (604.9 کیلوبایت)