آیا میشود با حدیث لا تعاد را در جایی که در اثنای صلات است و آیه سوره سجده واجب خوانده میشود جاری کنیم؟ بحثی است که مرحوم نائینی مطرح کرده. میشود بگوییم لا تعاد میگوید این نماز صحیح است و از ناحیه این سجده اضافه مشکلی ندارید. میشود با لا تعاد هم درست کرد یا نه؟ مرحوم نائینی گفته بله میتوان درست کرد. به چه بیانی؟ در لا تعاد یک بحث است که آیا قدر متیقن لا تعاد ناسی است آیا جاهل را میگیرد یا نه؟ مشهور میگفتند جاهل را نمیگیرد. مثل سید مثل اقای خویی میگویند جاهل را نمیگیرد. این بحث جای خودش. یک بحث دیگری هم هست که آیا لا تعاد ملتفت عالم ولی مضطر را میگیرد یا نه؟ میشود بگوییم لا تعاد الصلاة از چیزهایی که بهش مضطر شدیم. مقهور شدی. نه که یادت رفته. مضطر شدم من بخندم. لا تعاد الصلاة از ضحکی که مضطر هستی. میشود گفت یا نه؟ تا بعد بگوییم این مضطر فرقی نمیکند مضطر تکوینی یا تشریعی. در محل کلام مضطر به سجده ایم. منتهی مضطر تشریعی. شارع گفته الان سجده کن. و الا ما اضطراری نداشتیم. آیا لا تعاد مضطر را میگیرد یا نه؟ این یک بحثی است خودش. مرحوم نائینی از کسانی است که میگوید مضطر را میگیرد. هر چند که جاهل را نمیگیرد.
این یک مبنا است ایشان ادعا کرده که لا تعاد یعنی اعاده نکن نماز را از هر چیزی که به دست خودت نیست. نسیان به دست خودت نیست. جهل چرا به دست خودت هست. اضطرار هم به دست خودت نیست. لا تعاد الصلاة شامل میشود موارد اضطرار را هم. مضاف بر موارد نسیان. این دیگه یک استظهار است ما نمیتوانیم یک جواب قطعی بدهیم. لا تعاد الصلاة اعاده نکن نماز را. نسیان که در خود روایت دارد إن نسیت. نسیان قدر متیقن است. خود روایت هم تطبیق کرده. این که ما تعدی کنیم به مطلق عذر لا تعاد الصلاة هر جا که به دست تو نیست این نمیتوانیم ما. جهل حالا با نسیان شبیه هستند میشوند بگوییم از روی جهل فرض کنید حمد را نخواندی. لا تعاد الصلاة. قابل تحمل است. که مرحوم نائینی میگوید جهل را نمیگیرد و یک بیانی اورده که چند بار گفتیم این بیان مفهوم نمیشود. لا تعاد الصلاة نسیان و جهل اینها نظیر هم هستند بعید نیست اطلاق داشته باشد و جهل را بگیرد. یادت رفته حمد بخوانی نمیدانستی حمد را بخوانی لا تعاد الصلاة اما این که عن التفات و علم چون مجبور هستی، به قول اقا من مجبورم تکلم کنم، البته مرحوم نائینی میتواند در تکلم ما دلیل خاص داریم مثلا ماحی است، این که ما موانع نماز را اضطرار پیدا کنیم لا تعاد الصلاة فرض اضطرار به ذهن نمیاید. لا تعاد الصلاة الا من خمس همین چیزهای متعارف که یادت میرود به حالات.
سوال:؟؟؟
جواب: آیا لا تعاد این قدر زور دارد. لا تعاد الصلاة به همین کسانی که امر متعارف یادش میرود یا از روی جهالت. اما این که اضطرار پیدا کرد… کلمه عذر که نیامده در روایت
این بند به این استظهار است که کسی از لا تعاد مطلق العذر را بفهمد. مطلق العذر حتی در حال التفات. معذور باشی. اون هم باز و لو شرعا. باز ادامه دارد. و لو اون مقهوریتش شرعی باشد. خود صاحب مساله چون گفته سجده کن. من ناچارم سجده کنم بعد لا تعاد الصلاة بگوید این سجده ای که کردی اعاده نمیشود
سوال:؟؟؟
جواب: اصلا معمول شریعت در اجزا و شرایط این طور است که عمده اش همان نسیان است که یادش رفته این جور بخواند یا فوقش نمیدانسته.اما مضطر مقداری که بعید است مجرد این که عذر دارم دیگه مضر به نمازم نباشد بعید که هست