بانک موضوعات فقهی

سلام
از آنجا که انتخاب موضوع نقش بسیار مهمی در پژوهش و تحقیق دارد ایجاد بانکی برای جمع آوری موضوعات مختلف ضروری است.
در اینجا هدف جمع آوری موضوعات مرتبط با فقه است تا در نهایت کمکی به دوستان برای انتخاب موضوع باشد.
لازم به ذکر است دوستانی که موضوع پیشنهاد می دهد حتما باید

  1. عنوان موضوع را به صورت خلاصه در چند کلمه بیان کنند و اگر نیاز به توضیح است در خط جداگانه ای نسبت به آن اشاره کنند.
  2. عناوین موضوعات حتما با فونت پر رنگ (bold) باشد و توضیحات با فونت معمولی.
  3. هم چنین شماره موضوعات باید مسلسل و در ادامه آخرین شماره پست قبلی باشد.
  4. موضوعات باید از موضوعات جدیدی باشند که در مجامع علمی به صورت کافی مورد بحث قرار نگرفته اند و اگر از موضوعات قدیمی پیشنهاد داده می شود باید جهت جدیدی در آن ارائه شود.
    در صورت زیاد شدن موضوعات، فهرست بندی انجام خواهد شد.
    با تشکر
  1. اجاره به شرط تملیک
    بحث از حقیقت این معامله (اجاره است یا بیع یا …)، ادله صحت و نفوذ، اشکالات اثباتی و …

  2. بیع زمانی و فصلی
    مساله ای که در امروز در حال رواج است بیع زمانی و فصلی است. تحقیق در مورد حقیقت این معامله و صحت و نفوذ آن بحث لازمی است.

  3. احکام خاص به اهل سنت در فقه امامیه
    در فقه شیعه موضوع برخی از احکام، اهل سنت واقع شده اند. جمع آوری و توضیح این احکام یکی از موضوعات درخور تحقیق است.

  4. احکام نواصب (وجوب قتل، طهارت و نجاست)
    بحث از حقیقت ناصبی، و احکام مترتب به آن از مباحث مورد نیاز عصر حاضر است.

  5. بررسی فقهی عملیات استشهادی

  6. فروش دین

  7. فروش استقراضی

  8. پوشش بانوان در برابر محارم
    اگر چه از نظر عده ای نگاه محارم به یکدیگر (غیر از عورتین و غیر از زن و شوهر) چنانچه بدون قصد لذت و بدون ترس از گناه باشد جایز است اما عده دیگری از فقها این مساله را نپذیرفته و معتقدند محارم فقط در محدوده ای که نگاه به آنها متعارف است مجاز به نگاه هستند. مساله پوشش زن در برابر محارم خود و مقدار جواز نگاه بسیار مهم است.

  1. اختصاص خمس به فقیه حاکم

  2. اختصاص زکات به فقیه حاکم

  3. رشوه، فساد اداری، هبه
    آیا رشوه مختص به باب قضاء است یا در سایر موارد نیز وجود دارد؟ در صورتی که رشوه مختص به باب قضاء است آیا هدایا و روابطی که موجب فساد اداری می شوند جایزند؟ اگر نه چرا؟ تفاوت این موارد با هبه چیست؟ و …

  4. ارتکاب مقدمات جرم از نظر فقه

  5. هرزه نگاري

  1. فروش وام گرفته شده
    یعنی شخصی تمامی کارهای اداری وام را انجام داده است و فقط مرحله ی اخر واریز به حساب او مانده است در چنین شرایطی وام خود را در مقابل مثلا 2 میلیون بیشتر به کسی دیگر واگذار می کند. و که شخص دوم علاوه بر مبلغ دو میلیون باید سود وام اخذ شده را هم به بانک بپردازد

یکی از مسائلی که در فقه مطرح است و روایات متعددی هم در مورد آن وجود دارد، بحثی تحت عنوان حلف به طلاق و عتق و صدقه است.

این بحث در حد یک پایان‌نامه سطح ۳ جای کار و پژوهش دارد. برخی از مسائلی که در این زمینه مطرح هستند، از این قرارند.

مفاد این حلف چیست؟ ظاهراً مراد قسم خوردن به خداوند نیست، بلکه مستقیماً به این کارها قسم خورده می
این نوع از حلف چگونه و چه زمانی وارد تاریخ اجتماعی مسلمانان شده است؟ (گفته می‌شود که ابتدا حجاج بن یوسف ثقفی این نوع قسم را ابداع کرد)
عنوان‌های دیگر آن چیست؟ حلف البدعة، حلف بالایمان و…
موضع فقهای اهل سنت در قرن اول و دوم هجری در مقابل این نوع از حلف چه بوده است؟
موضع ائمه در مقابل آنها چگونه بوده است؟ (جمع آوری و دسته‌بندی روایات)
چه اقسامی برای چنین حلفی متصور است؟

حلف بر نتیجه یا حلف بر فعل
اکراهی و اختیاری
از جانب سلطان یا دزد

وجه بطلان چنین حلفی چیست؟

تعلیق عقد یا ایقاع
اکراه
عدم ذکر خداوند در قسم.

در چه ابواب فقهی این بحث اثر دارد؟ و تطبیقات فقهی آن کدام است؟ (بحث‌های مغنی ابن قدامه در فروع این بحث دیده شود)
آیا بین نذر به طلاق و عتق و حلف به آنها تفاوتی وجود دارد؟
آیا بین حلف به طلاق و عتاق با حلف به نذر یا صدقه تفاوتی وجود دارد؟

آنچه در بالا آمد، سر نخ‌هایی از بحث بود که در درس خارج فقه استاد سید محمد جواد شبیری در تاریخ ۱۷ دی ۱۴۰۱ ارائه شد.