انکار تواتر قرائات معروفه

ظاهر کلمات بسیاری از فقها، بر تواتر قرائات و ثبوت قرائات متعدد در عصر پیامبر اکرم (ص) دلالت دارد.

کلمات برخی فقها دال بر تواتر قرائات

  1. سید مرتضی (ره):
    ایشان ادعا می‌کند که این قرائات در زمان پیامبر (ص) وجود داشته‌اند. لذا، طعن وارد بر عثمان مبنی بر اینکه چرا تنها یک مصحف را حفظ و به سوزاندن سایر مصاحف امر کرد، بر همین مبنا استوار است.

  2. نیز سید مرتضی در «الشافي في الإمامة»:
    ایشان فرموده‌اند:

    «لَوْ کَانَ فِعْلُ عُثْمَانَ تَحْصِیناً (یعنی حِفْظاً) لِلْقُرْآنِ لَمَا کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یُبِیحُ الْقِرَاءَاتِ الْمُخْتَلِفَةَ».

  3. علامه حلی در «تذکرة الفقهاء»:
    ایشان می‌فرماید:

    «یَجِبُ أَنْ یُقْرَأَ بِالْمُتَوَاتِرِ مِنَ الْقِرَاءَاتِ وَ هِیَ السَّبْعَةُ».

  4. شهید ثانی (ره) در «المقاصد العلیة فی شرح الرسالة الألفیة»:
    ایشان تصریح می‌کند که:

    «الْکُلُّ (کل قرائات عشرة) مِنْ عِنْدِ اللَّهِ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ عَلَى قَلْبِ سَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ تَخْفِیفاً عَلَى الْأُمَّةِ وَ تَهْوِیناً عَلَى أَهْلِ هَذِهِ الْمِلَّةِ».

شاهدی بر تواتر قرائات :thinking:

شاهدی بر این ادعا، آن است که اگر پیامبر (ص) و ائمه (ع) تنها به یک وجه قرائت می‌کردند، ترویج و شکل‌گیری قرائات دیگر امکان‌پذیر نمی‌گشت.


اشکالات وارده بر تواتر قرائات :cross_mark:

  1. اولاً: بر اساس انحراف مردم از اهل بیت (ع)، حتی کیفیت وضو و نماز پیامبر اکرم (ص) نیز دستخوش تغییر شده است؛ بنابراین، احتمال تغییر در حد اختلاف قرائات در متن قرآن کریم نیز ممکن است.

  2. ثانیاً: احتمال دارد پیامبر اکرم (ص) صرفاً به یک وجه قرائت می‌نموده‌اند، اما به دلیل وضوح و تعارفِ آن شیوه قرائت، ناقلی به تفصیل کیفیت آن نپرداخته باشد.

  3. ثالثاً: قرّاء نه سند متصل به پیامبر اکرم (ص) داشتند و نه ادعای تواتر؛ از این رو، در صحت قرائات با یکدیگر اختلاف نظر داشته و هر گروهی برخی قرائات را انکار و برخی را تأیید می‌نمودند.

احتمال تواتر قرائات معروفه تا زمان ائمه و به نسبت خود قراء سبعه وجود دارد، ولی آن نیز شاهدی ندارد، بلکه اختلاف نقل از مثل عاصم و نافع و… دلیل بر نبود تواتر تا آن زمان است

سال گذشته در نشست علمی که توسط استاد مفیدی برگذار شد ایشان با توجه به همین ادله و ادله دیگری که در کتب روایی اهل سنت وجود دارد که حرف واحد بودن قرآن را توضیح می دهد و همچنین استناد به شواهد تاریخی و نقل این مطلب از کتاب دروس شهید اول و استناد به کلام ایشان تواتر قرائات را ثابت کردند.