جناب شیخ در بحث معاطات پنج معنا برای انما یحلل الکلام و یحرم الکلام مطرح نموده اند که در اینجا به سه معنای آن اشاره می کند :
- مراد از کلام عقد بیع باشد پس عقد بیع نفیا و اثباتا تحلیل و تحریم می کند.
- مراد از کلام عقد بیع باشد ولی منظور این باشد که وقتی بعد از اشتراء باشد تحلیل می کند و وقتی قبل از آن باشد تحریم می کند.
- کلام واقع بعد از اشتراء وقتی به عنوان عقد ملزم باشد تحریم می کند و وقتی به عنوان مساومه و مراضاه باشد تحلیل می کند.
اما دو احتمالی که در اینجا بیان نکرده عبارتند از: - موثر فقط لفظ است پس معاطاه باطل است چون اثری برای فعل نیست.
- تعبیر از یک حقیقت واحد با الفاظ مختلف موجب حکم به صحت نسبت به برخی و حکم به فساد نسبت به برخی دیگر می شود.