اشکال استاد سید کاظم حائری به دلیل اثبات ولایت فقیه از باب امور حسبیه و پاسخ به آن

یکی از راههای اثبات ولایت فقیه در حکومت، ولایت از باب امور حسبیه است؛ یعنی اموری که شارع به ترک آن ها راضی نیست. استاد ما سید کاظم حائری اشکال کرده اند که این ولایت فقط مقدار ضروری از تصرف را جایز می کند؛ بنابر این تصرفات کمالی و غیرضروری جایز نیست؛ مثل تاسیس خیابانی که کار مردم را آسان می کند اما ضرورت ندارد، یا پارکی که فواید زیادی دارد.

به نظر ما، اشکال ایشان وارد نیست؛ زیرا ضرورت را به دو شکل می توان دید. یک نگاه این است که هر کار را به صورت جزئی ببینیم و ببینیم که آیا ضرورت دارد یا خیر؟ یک نگاه این است که به صورت مجموعی ببینیم و توجه داشته باشیم که حکومتی که فقط در ضروریات تصرف می کند و از خیلی از کمالات و سازندگی ها عقب می ماند، موجب وهن اسلام خواهد بود و موجبات تنفر مردم نسبت به اسلام را فراهم می کند. مردم در سراسر دنیا راضی هستند که هزینه هایی را بپردازند اما برخی کمالات در فضای زندگی آن ها ایجاد شود. پس به نظر می رسد، اشکال استاد وارد نباشد .

برگرفته از جلسه فقه 14 مهرماه 1405