در فقه، تصرف در ملک دیگران مشروط به طیب نفس مالک است. این رضایت میتواند به دو صورت باشد: فعلی یا تقدیری. بحث اصلی در اینجا بر سر تفاوت و ماهیت رضایت تقدیری و ارتکازی است.
توضیح رضایت تقدیری و نظر مرحوم حکیم
رضایت تقدیری به این معناست که اگر مالک از تصرف شخص دیگر در ملک خود آگاه شود، به آن راضی خواهد بود؛ حتی اگر در حال حاضر به دلیل عدم التفات، رضایت فعلی نداشته باشد.
مرحوم حکیم فرمودهاندکه:
[!abstract] دلیل پذیرش کفایت رضایت تقدیری، تسالم اصحاب است؛ وگرنه هر عنوانی ظهور در معنای بالفعل خود دارد. به عنوان مثال در خطاب «الماء اذا تغیر، تنجس»، کلمه «تغیر» ظهور در تغیر فعلی دارد و شامل «تغیر تقدیری» نمیشود. بنابراین، اگر حیوان مردهای در فصل زمستان در آب بیفتد و باعث تعفن آب نشود، آن آب پاک است؛ هر چند اگر وقوع میته در فصل تابستان بود آب متعفن می گشت.
تفاوت رضایت تقدیری و رضایت ارتکازی 
به نظر میرسد که در فرض مذکور، در صقع نفس مالک، عرفا رضایت ارتکازی وجود دارد. یعنی مالک یک رضایت نفسانی نهفته و بالفعل را داراست و تنها التفات تفصیلی و آگاهی کامل به آن ندارد، نه اینکه به طور کلی رضایتی نداشته باشد و بعد از التفات، رضایت در او ایجاد شود.
این وضعیت شبیه به نیت ارتکازیه است که فقها به آن اشاره کردهاند:
شخصی که در هنگام غسل، توجه تفصیلی به غسل نداشته و مشغول گفتگو با دیگران بوده و نیت قبل از غسل را فراموش کرده است، لزوماً فاقد نیت نیست؛ بلکه در حقیقت، نیت ارتکازی در ذهن او وجود دارد؛ به گونهای که اگر از وی سوال شود: «مشغول به چه هستید؟»، پاسخ خواهد داد: «در حال انجام غسل هستم.» همین نیت ارتکازی برای صحت غسل کافی است.
اما نکته مهم اینجاست که این مثال به معنای کفایت نیت تقدیری نیست. صحت این غسل مستند به وجود فعلی نیت ارتکازی در ذهن شخص است.