جایگاه و پرسش محوری بحث: ماهیت مالیت
پس از تبیین کامل مفهوم مالیت، اکنون باید به ماهیت آن پرداخت و روشن ساخت که آیا این مفهوم، امری اعتباری است یا امری انتزاعی.
استدلال بر «انتزاعی» بودن ماهیت مالیت
برخی معیارهای مالیت اعتباری و برخی انتزاعیاند. معیار تعیین مالیت، که از دیدگاه ما «ما یمیل إلیه النوع و یرغبون فیه» است، نشان میدهد که مالیت دارای ماهیتی انتزاعی است.
دلیل: «میل و رغبت عقلاء» از یک منشأ خارجی و واقعی انتزاع میشود و صِرف یک اعتبار ذهنی نیست؛ بنابراین، مالیت، اعتباری محض نیست.
چگونگی اثرگذاری شارع بر «مالیت» از طریق منشأ انتزاع
از آنجا که مالیت، مفهومی انتزاعی است، منشأ انتزاع آن قابلیت تغییر دارد و شارع دقیقاً در همین منشأ تصرف میکند.
نمونه (خَمر): در مورد خَمر، مردم آن را برای نوشیدن میخرند. شارع با تحریم شرب خمر، منشأ میل و رغبت را از بین میبرد. هنگامی که نوشیدن حرام شد، میل و رغبت نیز در جامعهی متدین زائل میشود و در نتیجه، شراب مالیت خود را از دست میدهد. 
توضیح بیشتر: شارع اگرچه اثر تکوینی (مستکنندگی) خمر را برنمیدارد، اما با منع تشریعی، در منشأ انتزاع (میل به استفاده) دخالت مینماید.
نقد و پاسخ به شبههی «عدم توانایی شارع در لغو اعتبار عقلایی»
شبهه:
برخی معتقدند مالیت، اعتبار عقلایی است و شارع نمیتواند اعتبار عقلایی را لغو کند.
پاسخ: شارع، اعتبار عقلایی را مستقیماً باطل نمیکند، بلکه در منشأ انتزاع دخالت میکند. وقتی شارع شُرب خمر را حرام میکند، برای افراد دیندار منشأ میل زائل میشود، اما برای غیرِمتدینان همچنان باقی میماند. تفاوت در مالیت اشیاء، تابعی از تفاوت در منشأ انتزاع آنهاست و نه تابع صرف اعتبار یا لغو مستقیم اعتبار توسط شارع.
نتیجهگیری نهایی و جمعبندی
مالیت مفهومی انتزاعی است که از میل عقلایی ناشی از یک منشأ واقعی بیرونی انتزاع میشود، نه صرف اعتبار ذهنی. شارع با تغییر یا حذف منشأ انتزاع (مانند تحریم شرب خمر) در مالیت اشیاء تأثیر میگذارد؛ بدین معنا که اگر منشأ میل زائل شود، مالیت نیز از بین میرود. بنابراین، شارع اعتبار عقلایی را لغو نمیکند، بلکه با تصرف در منشأ انتزاع، زمینهی زوال میل و در نتیجه زوال مالیت را فراهم میسازد.
۲۲ مهر ۱۴۰۴
بر اساس جلسه ۲۳