# ویژگی های مدرسه حدیثی کوفه | جامع‌نگاری روایی و تمایز از نقل‌گرایی قمی

**URL:** <https://mobahasah.ir/t/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%82%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D9%85%DB%8C/6218>\
**Category:** قواعد رجال\
**Tags:** اصول-متلقات, مدرسه-کوفه\
**Created:** [ژانویه 31، 2026، 6:54ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%82%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D9%85%DB%8C/6218 "2026-01-31T06:54:44Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![AliAmeni](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/2bfe46/32.png) [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**Post date:** [ژانویه 31، 2026، 6:54ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%82%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D9%85%DB%8C/6218/1 "2026-01-31T06:54:44Z")

</div>

این مدرسه، یک مدرسه روایی است؛ اما در نقل با مدرسه قم تفاوت‌های مبنایی دارد. از جمله این تفاوت‌ها آن است که محدثان **قمی** نسبت به مسئله **غلو** حساسیت ویژه‌ای داشتند، در حالی که در مدرسه **کوفه** چنین حساسیتی به چشم نمی‌خورد.

همچنین **قمی‌ها** ، **متن‌محور** بودند؛ به گونه‌ای که:

> اگر فتاوای کتاب **«من لا یحضره الفقیه»** با متن روایات مقایسه شود، مشاهده می‌شود که حتی در یک کلمه نیز با هم تفاوت ندارند.

در مقابل، در **کوفه** سنت **«جامع‌نگاری»** رواج داشت و گزارش‌های مختلفی از این شیوه نگارشی در دست است.

## ⚖ تسامح در نقل از ضعفا

تفاوت دیگر در این است که حساسیت شدید **قمی‌ها** نسبت به **«کثرت نقل از ضعفاء»** ، در مدرسه **کوفه** وجود نداشت؛ بنابراین، برخوردهای تندی که در **قم** با برخی راویان صورت می‌گرفت، در **کوفه** مشاهده نمی‌شود.

این تنش و اختلاف میان مدرسه **کوفه** و **قم** وجود داشت و تا زمانی که **ابراهیم بن هاشم** به **قم** آمد، همچنان استمرار یافت؛ در حالی که هر دو مدرسه در کلیت خود، رویکرد **نقل‌گرایانه** داشتند.

## 💡 نسبت میان جریان‌های نقل‌گرا و عقل‌گرا در کوفه

در مدرسه **کوفه** ، علاوه بر جریان غالب که **نقل‌گرا** بود، گرایش‌های **عقل‌گرا** نیز حضور داشتند. با این حال، نکته حائز اهمیت آن است که در مدرسه **کوفه** تنشی میان جریان **نقل‌گرا** و **عقل‌گرا** وجود نداشت.

* * *

📚 بر اساس جلسه ۷۲  
📅 ۲۴ دی ۱۴۰۴
