# لزوم رعایت ترتیب خفیف ترین مراتب امر به معروف

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81/1326
**Category:** فقه استاد شب‌زنده‌دار
**Created:** [فوریه 1، 2019، 1:16ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81/1326 "2019-02-01T13:16:26Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![user158](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/u/5daacb/32.png) [@user158](https://mobahasah.ir/u/user158)
#### Post date: [فوریه 1، 2019، 1:16ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81/1326/1 "2019-02-01T13:16:26Z")

</div>

حضرت استاد آیت الله شب زنده دار در رابطه با کیفیت ترتیب بین مراتب امر به معروف و نهی از منکر فرمودند:

ترتیبی که بین مراتب سه گانه امر به معروف و نهی از منکر مشهور است همان شروع از قلب و در صورت عدم تأثیر، زبان و با فرض عدم تأثیر زبان، اعمال قدرت است .  
استدلالی که برای این قول، می توان بیان نمود، همان ادله ای است که لزوم رعایت ترتیب از خفیف به شدید را اثبات نمود و جز آن دلیلی دیگری نمی توان اقامه نمود؛ اطلاقات ادله ی امر به معروف و نهی از منکر، یا مقیّد به رعایت ترتیب می شوند و یا با توجه به ادله لزوم رعایت ترتیب اصلا اطلاقی برای ادله تشکیل نمی شود.  
از یک سو، امر به معروف واجب است و از طرفی دیگر، ادله اطلاقی ندارند که به هر صورتی این واجب امتثال شود؛ بنابراین برای امتثال این واجب الاهیّ باید ترتیب رعایت شود و خفیف ترین این مراتب قلب سپس لسان و بعد ید است.  
اما باید گفت اگر ملاک رعایت خفیف ترین است، گاهی اوقات اعمال قدرت خفیف تر از لسان یا قلب است و این خفیف بودن با توجه به افراد مختلف و شرایط مختلف، متفاوت است.  
بنابراین باید گفت، کیفیت ترتیب مراتب امر به معروف، همان رعایت خفیف ترین از میان قلب و زبان و دست است .