# فرق بین اصالة الحقيقة نزد مشهور و سيد مرتضى

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D9%86%D8%B2%D8%AF-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%D9%89/5472
**Category:** اصول استاد قائینی
**Created:** [آپریل 20، 2025، 5:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D9%86%D8%B2%D8%AF-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%D9%89/5472 "2025-04-20T17:01:02Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![user582](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/u/ea5d25/32.png) [@user582](https://mobahasah.ir/u/user582)
#### Post date: [آپریل 20، 2025، 5:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D9%86%D8%B2%D8%AF-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%D9%89/5472/1 "2025-04-20T17:01:02Z")

</div>

### موارد ابهام در کیفیت استعمال الفاظ 🧐

در استعملات الفاظ مواردی وجود دارد که مراد متکلم از لفظ، معلوم است اما اینکه به نحو **حقیقت** است یا **مجاز** معلوم نیست! مثلا آیا **«جئنی بأسد»** اطلاق **اسد** بر **رجل شجاع** (که مراد متکلم است) آیا به نحو **حقیقت** است یا **مجاز** ؟

### دیدگاه سید مرتضی و مشهور در محل سوال 📚

در این موارد **سید مرتضی** قائل است که **ان الاصل یقتضی الحقیقه** (لفظ اسد که از آن **رجل شجاع** اراده شده از باب استعمال لفظ در معنای **موضوع له** است). در اینجا **مشهور** با سید مخالفت کرده اند و گفته اند که **اصل اعم است** و دلالتی بر تعیین کیفیت استعمال ندارد.

### ثمره قول سید مرتضی ✨

ثمره قول **سید مرتضی** در جایی ظاهر می‌شود که کیفیت اراده متکلم مجهول باشد که گفته می‌شود **اصل** این است که متکلم به نحو **حقیقت** معنا را اراده کرده است نه **مجاز**.

### اصاله الحقیقه نزد مشهور و تفاوت آن با دیدگاه سید مرتضی 📖

لکن خود **مشهور** نیز قائل به **اصاله الحقیقه** هستند، مراد از این **اصل حقیقت** این است که معنای **حقیقی** و **مجازی** لفظ از خارج معلوم است ولی اینکه که متکلم کدام معنا را اراده کرده است، از استعمال **اسد** در **رجل شجاع** کدام معنا اراده شده است معنای **حقیقی** یا **مجازی** ؟ در اینجا **مشهور** میگویند **الاصل یقتضی الحقیقه** ( **متکلم** معنای **حقیقی** را اراده کرده است) ولولا هذا الاصل لما قام للظهور سوق ولا اخضر له عود و لا قام له عمود.

با توضیح فوق روشن شد که **اصل حقیقت نزد سید مرتضی** برای تعیین کیفیت و نحوه اراده متکلم از لفظ است اما **اصل حقیقت نزد مشهور** برای تعیین اراده متکلم از خود لفظ است.

* * *

📚 برگرفته از درس خارج اصول استاد ۱۴۰۴/۰۱/۳۰