# عدم جریان «اصل عدم زیاده در دوران بین زیاده و نقیصه » در مورد شیخ صدوق

**URL:** <https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%C2%AB%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%DB%8C%D8%B5%D9%87-%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82/6681>\
**Category:** اصول استاد گنجی\
**Tags:** اصول-عملیه\
**Created:** [اکتبر 30، 2026، 2:49ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%C2%AB%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%DB%8C%D8%B5%D9%87-%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82/6681 "2026-10-30T14:49:32Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![khisheh](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/k/ac8455/32.png) [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**Post date:** [اکتبر 30، 2026، 2:49ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%C2%AB%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%DB%8C%D8%B5%D9%87-%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82/6681/1 "2026-10-30T14:49:33Z")

</div>

روی الکلینی (قدّس سرّه) مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله بِالشُّفْعَةِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ فِي الْأَرَضِينَ وَ الْمَسَاكِنِ وَ قَالَ لَا ضَرَرَ وَ لَا ضِرَارَ وَ قَالَ إِذَا رُفَّتِ الْأُرَفُ وَ حُدَّتِ الْحُدُودُ فَلَا شُفْعَة  
این روایت را کلینی نقل کردند، شیخ نقل کردند، صدوق هم نقل کردند. بله،صدوق هم این روایت را نقل کرده به سندش، همه میرسد به عقبة بن خالد. منتها صدوق یک اضافه ای هم دارد، گفته: «ولا شفعة إلا لشریک غیر مُقاسم». حالا این «ولا شفعة إلا لشریک غیر مُقاسم» هنوز قسمت نکردند «لشریک غیر مُقاسم». آیا جزء روایت است یا اضافه شیخ صدوق است؟ میگویند اصل عدم زیاده است. اصل این است که راوی از خود زیاد نمیکنند. ولی این اصل عدم زیاده، یک اصل عقلایی است. کسی که روایت از کسی میکند میگوید «قال الصادق»، «قال الباقر»؛ ظاهر حال، اصل ظاهر است؛ ظاهر حالش این است که هر چه میگوید همان «قال» است، از خودش اضافه نمیکنم، اصل عدم زیاده.  
لکن در ذهن ما این است که این اصل عدم زیاده درباره شیخ صدوق مجال ندارد. اینها را باید دنبال بکنید دیگه. شیخ صدوق خیلی آدم مقدسی بوده، خیلی مرد بزرگی بوده، ولی مثل اینکه احساسش این بوده که دیگر ما نزدیک به ائمه شدیم، لسان آنها را فهمیدیم، یک چیزهایی را به جای آنها میگوییم.  
در هر حال این مهم نیست. حالا این جمله ربطی به بحث ما ندارد، ولی کلیتاً در ذهنتان باشد: من در ذهنم این است که شیخ صدوق از آنهایی بوده که احساسش این بوده که لسان ائمه شده. خیلی مقدس بوده. شیخ صدوق، این زمان کی بود که قبرش را خراب کردند، آمدند دیدند هنوز بدنش همچنان سالم مانده. اینقدر مقدس بوده. بعضیها میگویند قریب به معصوم بوده اصلاً. خیلی آدم مقدس و منزّهی بوده. ولی معذلک در روایات اضافاتی دارند. وجهش هم همین است دیگر حس میکرده که دیگر شده لسان ائمه. ما فی الضمیر ائمه همین است دیگر، به عنوان ما فی ضمیرشان اضافه میکنند. خب، حالا کار نداریم. این دیگر ربطی به بحث ما ندارد، فقط بحث متنی است.
