# دلالت روایات طبی در نظر مرحوم شیخ صدوق

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82/2786
**Category:** سوالات اصولی
**Created:** [ژانویه 22، 2023، 7:41ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82/2786 "2023-01-22T07:41:48Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![alisoleimani](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/df705f/32.png) [@alisoleimani](https://mobahasah.ir/u/alisoleimani)
#### Post date: [ژانویه 22، 2023، 7:41ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82/2786/1 "2023-01-22T07:41:48Z")

</div>

مرحوم شیخ صدوق در کتاب اعتقادات خود، بسیاری از روایات بلکه همه ی روایات طبی را توجیه می فرماید و از اطلاق بسیاری را منصرف به مورد خاصی میداند. آیا توجیهات ایشان دلیل خاصی دارد و ایشان رویکرد خاصی داشته اند؟

قال الشیخ أبو جعفر -رضی اللّه عنه-: اعتقادنا فی الأخبار الواردة فی الطب أنّها علی وجوه:  
منها: ما قیل علی هواء مکّة و المدینة، فلا یجوز استعماله فی سائر الأهویة. و  
منها: ما اخبر به العالم-علیه السّلام-علی ما عرف من طبع السائل و لم یتعد موضعه، إذ کان أعرف بطبعه منه.  
و منها: ما دلّسه المخالفون فی الکتب لتقبیح صورة المذهب عند الناس. و منها: ما وقع فیه سهو من ناقله .  
و منها: ما حفظ بعضه و نسی بعضه.  
۱۶- وَ مَا رُوِیَ فِی اَلْعَسَلِ أَنَّهُ شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ فهو صحیح، و معناه أنّه شفاء من کل داء بارد.  
۱۶- وَ مَا رُوِیَ فِی اَلاِسْتِنْجَاءِ بِالْمَاءِ اَلْبَارِدِ لِصَاحِبِ اَلْبَوَاسِیرِ فإنّ ذلک إذا کان  
بواسیره من حرارة.  
۱۶- وَ مَا رُوِیَ فِی اَلْبَاذَنْجَانِ مِنَ اَلشِّفَاءِ

## فإنّه فی وقت ادراک الرطب لمن یأکل الرطب، دون غیره من سائر الأوقات . و أمّا أدویة العلل الصحیحة عن الأئمّة -علیهم السّلام-فهی آیات القرآن و سوره و الأدعیة علی حسب ما وردت به الآثار بالأسانید القویة و الطرق الصحیحة. ۶- وَ قَالَ اَلصَّادِقُ -عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ-: «کَانَ فِیمَا مَضَی یُسَمَّی اَلطَّبِیبُ: اَلْمُعَالِجَ، فَقَالَ مُوسَی -عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ-: یَا رَبِّ، مِمَّنِ اَلدَّاءُ؟ فَقَالَ: مِنِّی یَا مُوسَی. قَالَ: یَا رَبِّ، فَمِمَّنِ اَلدَّوَاءُ؟ فَقَالَ: مِنِّی. قَالَ: فَمَا یَصْنَعُ اَلنَّاسُ بِالْمُعَالِجِ؟ فَقَالَ: یطیب أَنْفُسُهُمْ بِذَلِکَ، فَسُمِّیَ اَلطَّبِیبُ لِذَلِکَ» . و أصل الطب التداوی. ۱۶- وَ کَانَ دَاوُدُ -عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ-تَنْبُتُ فِی مِحْرَابِهِ فِی کُلِّ یَوْمٍ حَشِیشَةٌ، فَتَقُولُ: خُذْنِی فَإِنِّی أَصْلُحُ لِکَذَا وَ کَذَا، فَرَأَی آخِرَ عُمُرِهِ حَشِیشَةً نَبَتَتْ فِی مِحْرَابِهِ، فَقَالَ لَهَا: مَا اِسْمُکِ، فَقَالَتْ: أَنَا الخروبیة فَقَالَ دَاوُدُ -عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ-: خَرِبَ اَلْمِحْرَابُ، فَلَمْ یَنْبُتْ فِیهِ شَیْءٌ بَعْدَ ذَلِکَ». ۱۴- وَ قَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «مَنْ لَمْ تَشْفِهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ فَلاَ شَفَاهُ اَللَّهُ تَعَالَی» .

: ۱) العبارة بأکملها لیست فی م، ق، س، و أثبتناها من ج و بحار الأنوار ۶۲: ۶۴، و قد تقرأ فی ر-إذ کتبت فی الهامش-: ما وقع و هم فیه و سهو من ناقله.  
: ۲) رواه مسندا المصنّف فی الخصال ۲: ۶۲۳ باب حدیث الأربعمائة ح ۱۰.  
: ۳) المصدر السابق ص ۶۱۲.  
: ۱) المحاسن: ۵۲۵ باب الباذنجان ح ۷۵۵.  
: ۲) فی س: الآفات.  
: ۳) فی هامش ر: الأخبار.

: ۴) رواه مسندا المصنّف فی علل الشرائع: ۵۲۵ ح ۱، و الکلینی فی الکافی ۸: ۸۸ ح ۵۲. و فی ق، ر: فسمّی الطبیب طبیبا لذلک.  
: ۵) فی بعض النسخ: الخرنوبة.  
: ۶) نحوه رواه مسندا الکلینی فی الکافی ۲: ۴۵۸ باب فضل القرآن ح ۲۲.