# ثمره بحث از معنای واژه «مال»

**URL:** <https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7%D9%84%C2%BB/6020>\
**Category:** فقه استاد حسینی نسب\
**Tags:** مالیت, حسینی-نسب\
**Created:** [اکتبر 27، 2025، 3:59ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7%D9%84%C2%BB/6020 "2025-10-27T15:59:14Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![AliAmeni](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/2bfe46/32.png) [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**Post date:** [اکتبر 27، 2025، 3:59ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7%D9%84%C2%BB/6020/1 "2025-10-27T15:59:14Z")

</div>

## 🔹 ارزش ذاتیِ فهم

وظیفه **اصلی** _فقه محض_، فهم دقیقِ **کلام شارع** است؛ مانند تحلیل واژه « **أموالکم** » در قرآن، فارغ از آن‌که فوراً ثمره عملی داشته باشد. این رویکرد شبیه ریاضی محض است که هدفش کشف روابط و ساختارهاست، نه کاربرد مستقیم.

_فقه محض_ زیربنای **فقه مضاف** (مانند _فقه التربیه_ و _فقه السیاسة_) است؛ و هرگاه این پایه استحکام نداشته باشد، _فقه مضاف_ نیز لرزان و بی‌ریشه خواهد شد.

* * *

## 🔹ثمره‌های عملی بحث از «مالیت»

ثمره‌های عملی بحث از معنای **مال** ، در حوزه‌های مختلف فقهی خود را نشان می‌دهند:

### ۱. ثمره جزایی

به تصریح شیخ طوسی (_الخلاف_، ج۵، ص۴۱۶)، **حد سرقت** (از جمله **قطع ید** ) تنها در مورد چیزی جاری می‌شود که **مالیت** داشته باشد. اگر چیزی **مال** محسوب نشود، **حدّ** جاری نیست.

### ۲. ثمره مدنی

شیخ انصاری، **بیع** را « **مبادله مالٍ بمال** » _تعریف_ کرده است؛ بنابراین، عوض و معوض باید **مالیت** داشته باشند، وگرنه عقد **بیع** تحقق پیدا نمی‌کند.

> ازاین‌رو، بحث معنای **مال** در هر دو حوزه **فقه جزایی** ( **حدود** ) و **فقه مدنی** ( **معاملات** ) تأثیرگذار است.

* * *

## 🔹کاربست در مسائل جدید و نوپدید

برای حل مسائل نوپدید (مانند حق نشر، تألیف، سرقفلی، رمز ارزها) ضروری است که بر میراث فقهی و مبانی ریشه‌دار استنباط تکیه کنیم. بدون شناخت دقیق اصولی مانند معنای **مالیت** ، _اجتهاد_ در این حوزه‌ها ممکن نیست. تکیه صرف بر عقلا یا نظریه‌های خارجی (مثلاً فلسفه _هابز_) در درازمدت به تضعیف اعتبار فقه می‌انجامد؛ چنان‌که مسیحیت _ارتدوکس_ در برابر مسائل نو سکوت کرد و به‌تدریج فرهنگ دینیِ خود را از دست داد.

در گذشته، اموال عمدتاً در قلمرو **اعیان** (اشیای محسوس) و **منافع** (مانند اجاره) قرار می‌گرفتند؛ اما امروز ناچاریم برای صحت و تحقق معاملات نوین، تعریف روشنی از **مالیت** در این حوزه‌ها ارائه کنیم. حتی مصادیق قدیمی **مال** ، مانند طلا، تغییر کرده‌اند.

* * *

📚 بر اساس جلسه ۲۰  
📅 ۱۹ مهر ۱۴۰۴

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![محمدالامین](https://mobahasah.ir/user_avatar/mobahasah.ir/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86/32/264_2.png) [@محمدالامین](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86)\
**Post date:** [نوامبر 17، 2025، 7:48ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7%D9%84%C2%BB/6020/2 "2025-11-17T19:48:52Z")

</div>

باید پاسخ مسائل جدید را متون دینی استخراج کرد  
تکیه بسیاری از فعالین در فقه های مضاف بر قواعد عقلایه ثابت نشده ویا اصول عملیه است؛ درحالی که لازم است با تطبع بیشتر در روایت پاسخ مناسب را بیابند