# تقریب دلیل قطع آور بر بطلان قول اخباری به عدم حجیت ظواهر قرآن

**URL:** <https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86/6693>\
**Category:** اصول استاد قائینی\
**Tags:** قائینی\
**Created:** [نوامبر 8، 2026، 4:14ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86/6693 "2026-11-08T04:14:24Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![خداپرست](https://mobahasah.ir/user_avatar/mobahasah.ir/%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA/32/127_2.png) [@خداپرست](https://mobahasah.ir/u/%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA)\
**Post date:** [نوامبر 8، 2026، 4:14ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86/6693/1 "2026-11-08T04:14:25Z")

</div>

این نکته را مکرر هم ذکر کرده ایم و در جلسه آخر هم به آن اشاره شد، و آن این که این مسئله، مسئله عام الابتلا است. اگر بنا بود عمل به ظواهر قرآن ممنوع باشد، این گونه نیست که این مسئله، مسئله محل ابتلای محدودی باشد؛ مسئله عام الابتلا است. چطور شد این مسئله مورد رد قرار نگرفت به گونه ای که اصلاً اختلافی در آن واقع نشود؟ این مسئله این گونه برگزار شد که تا زمان اخباری ها کسی اصلاً تخیل عدم حجیت ظواهر کتاب را نداشته تا نوبت رسیده به اخباری ها، در قرن مثلاً یازده یا دوازده، آن وقت این مسئله مطرح شده است؟!

این مورد از همان مواردی است که مثل مرحوم آقای خویی قدس سره می فرمود: شذوذ قول در مسئله ای چنین، مطابق با قطع به بطلان آن مقاله است. حرف، حرف درستی است و این غیر از “لو کان لبان” است. بحث اینکه “لو کان” آن یک قاعده است، این که ممکن است فرض بکنید در یک مسئله ای که حق یک قول، دو قول مشهور باشد، اشتهار این دو قول دلیل بر اعتبار هیچ کدام نیست. اما در مسائلی که یعم الابتلا بها است، شذوذ قول مساوق با قطع به بطلان آن مقاله است.

یعنی طبیعت قول در مسائل محل الابتلا علی العموم مستدعی است که قول در آن مسئله حداقل شاذ نباشد، باید قول معروفی باشد؛ منتها قول مخالفش هم ممکن است معروف باشد. اما شذوذ قول در مسائل عام الابتلا دلیل بر بطلان آن قول است، چون مسئله ای که محل ابتلای عموم است علی القاعده حکم در آن باید بر معروف منعکس شود ولو در آن اجماع و اتحاد نظری نبود، حداقل قول در آن باید قول معروفی باشد. اینکه شاذی قولی در طول تاریخ گفته باشد، این موجب نمی شود که دیگر ، احتمال صحت آن قول هم پیدا بشود. و لذا قطع به بطلان مقاله شاذه در مسائل عام الابتلا، و این غیر از قول اعتبار شهرت و امثال اینها است. قول خلاف مشهور به معنای شذوذ در خصوص مسائلی که عموم ابتلای به آن ها هست، این مساوق با قطع به بطلان است

و ما نحن فیه یعنی عمل به ظواهر قرآن از این قبیل است. این مسئله محل ابتلای همه مردم بوده؛ قرآن نازل شده به لغت قوم عرب، مخاطب به این قرآن مردم بودند، به وزان بقیه خطابات محاوره ای. اگر بنا بود فهم قرآن محدود بود نسبت به ظواهر آن به خصوص ائمه هدی سلام الله علیهم، به حیثی که دیگران اصلاً از این قرآن یا فهمی ندارند یا فهمشان قابل احتجاج نیست، این معنا این طور نبود که نامعلوم باشد تا زمان اخباری ها. این دو مطلبی را که عرض کردم، این را دیدم هر دو را مرحوم آقای صدر رضوان الله علیه در کلامش دنبال فرموده و متعرض شده است.

برگرفته از درس خارج اصول استاد قاینی ۱۶ آبان ۱۴۰۵ جلسه ۳۷
