# بررسی مفهوم و جایگاه «موافقت التزامیه» در فقه و اصول

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/5499
**Category:** اصول استاد عابدی
**Created:** [ژانویه 28، 2025، 9:50ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/5499 "2025-01-28T09:50:00Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![user737](https://mobahasah.ir/user_avatar/mobahasah.ir/user737/32/67_2.png) [@user737](https://mobahasah.ir/u/user737)
#### Post date: [ژانویه 28، 2025، 9:50ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/5499/1 "2025-01-28T09:50:00Z")

</div>

## ❓ طرح مسئله: آیا موافقت التزامیه لازم است؟

آیا هر **حکمی** و هر **مقطوع به** ی علاوه بر **موافقت عملی** ، **موافقت اعتقادی** نیز لازم دارد؟

* * *

## تعریف و تبیین «موافقت التزامیه»

مراد از **موافقت التزامیه** چیست؟ معنایی که بیشتر به ذهن می‌آید این است که: **مولا** یی در نیمه‌شب سرد زمستان به **عبد** می‌گوید آب بیاور. **عبد** در دل خود می‌گوید الآن که وقت آب خوردن نیست و غر می‌زند ولی آب را می‌آورد. این **عبد موافقت عملی** دارد ولی **موافقت التزامی** ندارد.

آیا هر چه را شرع فرمود، غیر از عمل کردن باید **اعتقاد** نیز داشته باشیم؟ اگر **مولا** یی به **عبد** دستور داد، کاری را انجام بده، چنانچه **عبد** در حال **غفلت** آن کار را انجام داد، **اطاعت** کرده است یا باید **اعتقاد** هم داشته باشد؟

* * *

## ❌ تمایز با ایمان و عدم ارتباط با مباحث فقه و اصول

احتمال دارد کسی بگوید مراد از وجوب **موافقت التزامیه** این است که انسان باید بما جاء به النبی **ایمان** داشته باشد و این یکی از **واجبات دین** است. روشن است که این از **اعتقادات** است و در **فقه و اصول** بحث نمی‌شود.

اینکه بحث **موافقت التزامیه** در **فقه و اصول** مطرح شده است یعنی به معنای **ایمان** نیست.

* * *

## ✅ ملاک اطاعت و معصیت از نگاه عرف (موافقت عملی کافی است)

بحث این است که اگر شهرداری گفت باید **مالیات** پرداخت کنید، چنانچه کسی با این **اعتقاد** که این مالیات به ضرر جامعه است و شهرداری مال مردم را حیف‌ومیل می‌کند، مالیات را پرداخت کرد، آیا **امتثال** کرده است؟ معمولاً می‌گویند در بحث **اطاعت و معصیت** ، **ملاک عرف** است و **عرف** می‌گوید هر امری باید **عملاً اطاعت** شود و **اعتقاد** لازم نیست. شاهد آنکه گاهی یک نفر عملی را با **غفلت** از این **اعتقاد** انجام می‌دهد و **عرفا** او را **ممتثل** و **مطیع** می‌دانند.

* * *

## پیامد عدم موافقت التزامیه

بله کسی که **موافقت اعتقادی** ندارد، نزد **مولا محبوبیت** چندانی ندارد و پایین آمدن **درجه** دارد اما در **ثواب و عقاب** تفاوتی ندارد. وقتی **مولا** گفت چایی بیاور و **عبد** معتقد است ضرر دارد ولی چایی را آورد، **عرفا** این **عبد** را **مطیع** می‌شمرد.

* * *

## 🔚 نتیجه‌گیری: موافقت التزامیه از مباحث فقه و اصول خارج است

**موافقت التزامی** بحث‌های **قرآنی** ، **روایی** و **کلامی** زیادی دارد ولی این بحث‌ها مربوط به **فقه و اصول** نمی‌شوند.

* * *

## منبع

📚 درس خارج اصول استاد عابدی، جلسه ۳۴ - مورخ ۵ آذر ۱۴۰۲