# بررسی محدوده ولایت پیامبر و اهل بیت (ع) برای روشن شدن محدوده ولایت مطلقه فقیه

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6321
**Category:** فقه استاد شهیدی
**Created:** [می 1، 2026، 10:24ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6321 "2026-05-01T22:24:20Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![محمدصفری](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/%D9%85/71c47a/32.png) [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)
#### Post date: [می 1، 2026، 10:24ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6321/1 "2026-05-01T22:24:20Z")

</div>

در رابطه با پیامبر و اهل بیت (ع) چهار نوع ولایت متصور است که با روشن شدن محدوده ولایت ایشان، محدوده ولایت مطلقه فقیه نیز \_ که مبتنی بر ثبوت ما ثبت للنبی من الولایه العامه للفقیه است\_ مشخص خواهد شد.

این ۴ قسم عبارتند از:

۱\_ولایت تکوینی  
۲\_ولایت اعتباری، که خود دو قسم دارد:  
الف:ولایت اعتباری تکلیفی  
ب: ولایت اعتباری وضعی که خود دو قسم دارد:  
یک: ولایت در حکومت و اموال عامه  
دو: ولایت در اموال و نفوس مردم

**۱\_ولایت تکوینی**  
معنای ولایت تکوینی، تاثیر اراده ولی در عالم وجود و عالم خارج است. روایات بسیاری در رابطه با وجود این نوع ولایت در اهل بیت (ع) \_ که چه بسا برخی علماء صالح و ربانی ایشان نیز این نوع ولایت را دارا بوده‌اند\_ وجود دارد؛ از جمله این روایات، روایتی است که ذیل آیه ۴۰ سوره مبارکه نمل وارد شده‌است که در مقابل جناب آصف بن برخیا \_ که قبل از پلک زدن حضرت سلیمان، با کاری خارق العاده تخت بالقیس را برای حضرت سلیمان آورد و دارای علمی از کتاب معرفی شد\_، امیر المومنین (ع) را صاحب علم الکتاب معرفی می‌کند. یا این که در آیاتی مشابه آیه‌ ۴۹ سوره مبارکه آل عمران که ماجرای احیاء اموات و شفاء بیماران صعب العلاج توسط حضرت عیسی را نقل می‌کند، از وجود این نوع ولایت در ایشان خبر داده‌است.

**۲\_ولایت اعتباری تکلیفی**  
معنای این ولایت، وجوب اطاعت اوامر و نواهی ایشان است. در ثبوت این نوع ولایت برای اهل بیت (ع) نیز شکی وجود ندارد.

**۳\_ ولایت اعتباری وضعی در حکومت و اموال عامه.**  
ولایت وضعی در این قسم، به معنای ولایت تصرف در آنچه که متعلق به شئون حکومت و اموال عامه است می‌باشد. این نوع ولایت برای ایشان نیز محل اختلاف نیست و بدون شک برای ایشان ثابت است.

**۴\_ولایت اعتباری وضعی در اموال و نفوس مردم**  
از توضیح قسم گذشته مشخص می‌شود که ولایت در این مورد نیز، به معنای ولایت تصرف در اموال شخصی و جان‌های مردم است.  
مشهور با استناد به آیه “النبی اولی بالمومنین من انفسهم” و حدیث شریف غدیر قائل به ثبوت این قسم از ولایت برای اهل بیت (ع) هستند.

“برگرفته از بحث ولایت فقیه کتاب ابحاث، استاد شهیدی”