# بررسی تهافت فرمایش مرحوم آخوند در بحث تنبیهات برائت و اقل و اکثر ارتباطی

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D9%84-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C/5539
**Category:** کفایه
**Created:** [فوریه 14، 2025، 6:40ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D9%84-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C/5539 "2025-02-14T06:40:00Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![mohammad\_shahsavary](https://mobahasah.ir/user_avatar/mobahasah.ir/mohammad_shahsavary/32/367_2.png) [@mohammad\_shahsavary](https://mobahasah.ir/u/mohammad_shahsavary)
#### Post date: [فوریه 14، 2025، 6:40ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D9%84-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C/5539/1 "2025-02-14T06:40:00Z")

</div>

بسم الله الرحمن الرحیم

## نکته‌ای از مرحوم آخوند در شبهات مصداقیه

در **تنبیه سوم برائت** ، مرحوم **آخوند خراسانی** به نکته مهمی اشاره می‌کنند. ایشان می‌فرمایند که در **شبهات مصداقیه** ، صرفاً نمی‌توان یک قاعده کلی برای جریان **برائت** در نظر گرفت. بلکه باید به **نوع نهی** و **غرض مولی** توجه کرد:

## 📊 انواع نهی و تاثیر آن بر جریان برائت

- گاهی مواقع **نهی به صورت افرادی** است و بر روی تک تک افراد رفته است که مجرای **برائت** است.
- اما مواردی که **نهی به صورت مجموعی** باشد (یعنی حتی با انجام یک مورد، **غرض مولی** به طور کامل نقض می‌شود)، باید احتیاط کرد. البته این قاعده یک استثناء دارد: اگر مورد مشکوک، پیش از این حکم به جواز داشته، می‌توان **استصحاب جواز** را جاری کرد.

## 💡 استدلال آخوند برای لزوم احتیاط در نهی مجموعی

**استدلال ایشان برای این حکم چنین است:** چون احراز **غرض مولی** لازم است، باید از هر موردی که احتمال مخالفت با این غرض را دارد، اجتناب کرد. به عبارت دیگر چون تکلیف فعلی من جمیع الجهات شده است با وجود اینکه **شبهه مصداقیه** است ولی باید احتیاط کرد.

## 🔄 نکته قابل تأمل: تنافی میان متن و حاشیه کفایه

و به همین دلیل است که ایشان در بحث **اقل و اکثر ارتباطی** در حاشیه کفایه، از نظر اصلی خود عدول کرده و قائل به احتیاط شده اند. اما نکته قابل تأمل اینجاست که در **متن کفایه** ، ذیل بحث **اقل و اکثر ارتباطی** با وجود اینکه احراز تکلیف مدنظر مولی حاصل شده و یقین نداریم که واجب مدنظر مولی را انجام داده ایم، ایشان حکم به **برائت** کرده اند.

### 📚 کفایه ج۲ ص ۱۵۷-۱۵۶ و ۱۷۶-۱۷۵