# اشکالات به مبنای حساب احتمالات شهید صدر ره

**URL:** <https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%87/5491>\
**Category:** اصول استاد حسینی نسب\
**Created:** [ژانویه 24، 2025، 8:50ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%87/5491 "2025-01-24T20:50:00Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![AliAmeni](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/2bfe46/32.png) [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**Post date:** [ژانویه 24، 2025، 8:50ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%87/5491/1 "2025-01-24T20:50:00Z")

</div>

## دو اشکال بر رویکرد احتمالی در استنباط

## 🤔 اشکال اول: ملاحظۀ «محتمل» در کنار «احتمال» نزد عقلاء

در بحث **حساب احتمالات** ، ایشان احتمالات را در نظر می‌گیرند و چیزی که **احتمال بیشتری** داشت را مقدم می‌کنند. ما معتقدیم در رویه **عقلاء** ، صرف **قوت احتمال** باعث ترجیح و تقدیم نیست. **عقلاء** ، **احتمال** را با **محتمل** می‌سنجند.

* * *

### شاهد: تفاوت ارزش‌گذاری احتمالات در معاملات

یعنی اگر احتمال چیزی **۶۶%** بود اما **محتمل** ضعیف بود ولی طرف مقابل احتمال **۳۳%** داشت اما **محتمل** قوی بود، این گونه نیست که **عقلاء** احتمال بیشتر را مقدم کنند. مثلاً دو معامله در برابر شماست که معامله اول **۹۰%** جواب می‌دهد اما سودش **یک میلیون** است ولی معامله دوم **۳۰%** جواب می‌دهد ولی سودش **ده میلیارد تومان** است.

* * *

## 🧐 اشکال دوم: عدم حجیت صرف «قوت احتمال»

… اشکال اول این بود که **عقلاء** ، **قوت احتمال** را با خودِ **محتمل** با هم می‌بینند لذا صرف **قوت احتمال** یک طرف کافی نیست اما اشکال دوم این است که فرض کنید **محتمل** ‌ها مساوی باشد و هیچ کدام قوتی نداشته باشند اما صرف بیشتر بودن احتمال یک طرف، باعث **حجیت** نمی‌شود. شما **حجیت ۶۶% بر ۳۳%** را از کجا می‌آورید؟ مگر ما انسدادی هستیم که **ظن مطلق** را حجت بدانیم؟

* * *

## ✅ تبیین معیار حجیت: اطمینان یا ظاهر حال (نه صرف ترجیح)

بله، اگر تفاوت احتمالات برای یک طرف **اطمینان** یا **ظاهر حال** بیاورد البته می‌پذیریم اما اگر به این حد نرسید، **حجیت** ش از کجاست؟ تازه ما **ظاهر حال** را در **موضوعات** می‌پذیریم نه **شبهات حکمیه**.

* * *

## محدوده اعتبار اطمینان و ظاهر حال و عدم شمول ۶۶%

مثلاً اگر **۹۵ به ۵** بود **اطمینان** حاصل می‌شود و عرف احتمال خلاف را اهمیت نمی‌دهد یا اگر **۸۵ به ۱۵** بود، **ظاهر حال** تشکیل می‌شود. اما **۶۶ به ۳۳** هیچکدام نیست.

* * *

## منبع

📚 درس خارج اصول، جلسه ۶۵ - مورخ ۱۹ دی ۱۴۰۳
