# اثر شهادت کذب منجر به قصاص، نسبت به ولی دم

**URL:** https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DA%A9%D8%B0%D8%A8-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5%D8%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%85/5712
**Category:** فقه استاد قائینی
**Created:** [می 24، 2025، 12:51ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DA%A9%D8%B0%D8%A8-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5%D8%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%85/5712 "2025-05-24T12:51:24Z")
**Posts on this page:** 1
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

### Author: ![سیدیزدی](https://mobahasah.ir/letter_avatar_proxy/v4/letter/%D8%B3/c37758/32.png) [@سیدیزدی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C)
#### Post date: [می 24، 2025، 12:51ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DA%A9%D8%B0%D8%A8-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5%D8%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%85/5712/1 "2025-05-24T12:51:24Z")

</div>

## 🤥 شهادت دروغ منجر به قصاص و کشف کذب شهود

اگر **شهود به دروغ به امری موجب قصاص شهادت دادند** ، مثلاً شهادت دادند به اینکه زید، عمرو را کشته است و **ولی دم عمرو، قصاص کرد و زید را کشت** ، سپس **کذب شهود روشن شد**.

## نظر مرحوم محقق: قصاص شهود

طبق فرمایش **مرحوم محقق** ، **حکم حاکم نقض می شود** و **شهود باید قصاص شوند** چون **سبب قتل ناحقی شده اند** اگرچه مباشر در قتل، ولی دم است؛

### استثنا: علم ولی دم به کذب شهود

مگر آنکه **ولی دم مباشرت در قصاص داشته باشد** و **اعتراف کند به اینکه علم به کذب شهود داشته است**. در این صورت، **شخص مباشر یعنی ولی دم قصاص می‌شود**.

## نظر مرحوم صاحب جواهر: دو وجه در قصاص

**مرحوم صاحب جواهر می فرماید** اگر شهود و ولی دم، رجوع کنند و اظهار کذب کنند و **ولی بگوید من عالم به کذب شهود بوده ام** ، **دو وجه در مورد قصاص وجود دارد**.

1. **صرفاً ولی دم قصاص شود** چون **مباشر در قتل بوده است** و از ناحیه شهود **تسبیبی در قتل نبوده است** چون ولی دم اختیار داشت که قصاص نکند. در این فرض، **شهود از قبیل معین بر قتل هستند نه قاتل**. **صاحب جواهر می فرماید این وجه اقوی است**.
2. **شهود نیز سبب اند** چون اگر **شهود شهادت نمی دادند، ولی دم به مقتول دسترسی نداشت**.

## ✍ نقد کلام مرحوم محقق

**عرض ما این است** که مرحوم محقق فرمود اگر ولی دم، علم به کذب شهود داشته باشد، قصاص می شود مشروط به اینکه مباشر در قتل باشد.

لکن حق این است که **لازم نیست مباشر در قتل باشد** و لذا اگر جلّاد قتل را انجام دهد، باز هم باید قصاص شود.

اما **احتمال دارد که مراد محقق از «اذا باشر القصاص»، اصل تصمیم قصاص باشد** در مقابل اینکه اصلا **قصاص نکند**. در هر صورت **مباشرت در قتل لازم نیست**.

* * *

📚 برگرفته از درس خارج فقه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴