تفاوت ترک استیصال با ترک استیضاح

82036
Mon, 24 Oct 2016 10:39:36 +0000

تبیین ترک استفصال و ترک استیضاح

گاهی سائل از يك قضيه شخصيه سؤال مى‌كند، مثلًا مى‌گويد من از مرجع تقليدى تقليد مى‌كرده‌ام كه از دنيا رفته، آيا مى‌توانم بر آن مرجع تقليد باقى بمانم.
در اينجا هر چند قضيه مورد سؤال شخص است و قهراً صور مختلف ندارد، ولى به هر حال، داراى خصوصياتى است كه در سؤال درج نشده مثلًا اين مرجع تقليد يا سيد است يا شيخ؟ و يا اعلم از ديگر مجتهدين است يا مساوى؟ يا مسائل مرجع تقليد را ياد گرفته است يا مسائل ايشان را ياد نگرفته است و …، اگر در پاسخ گفته شود، بقاء بر تقليد جايز است معناى آن اين است كه بنابر جميع احتمالات، حكم ثابت است، يعنى خواه مرجع تقليد سيد باشد يا نباشد، اعلم باشد يا نباشد، مسائل او را ياد گرفته باشد يا نباشد و … در اينجا در سؤال سائل هيچ لفظ مجملى ديده نمى‌شود كه معناى آن مشخص نباشد. در اينجا با تكيه به ترك استفصال و عدم پرسش از خصوصيات واقعه جزئيه، مى‌توان حكم را تعميم داد،
ولى اگر در سؤال لفظ مجمل بكار رفته بود، مثلًا گفته شود: هل زيد واجب الاكرام؟ و فرض اين است كه زيد مردّد بين زيد بن عمرو و زيد بن خالد است، در اينجا با ترك استيضاح ممكن است تعميم حكم را استفاده نمود.