انحلال علم اجمالی در دلیل انسداد

مسعودعطارمنش
Mon, 16 Apr 2018 03:06:08 +0000

استاد مددی در جلسه روز 15/1/97 خارج اصول در مقام بررسی حجیت مطلق ظن به #دلیل انسداد پرداختند و مقدمه اول و دوم آن را نپذیرفتند.
اشکال ما به رد مقدمه اول است.
توضیح این که مقدمه اول عبارت بود از این که ما علم اجمالی به وجود تکالیف فعلیه ای در دایره شبهات داریم.
استاد در مقام رد این گزاره فرمودند که این علم اجمالی #انحلال پیدا می کند؛ چرا که در یکی از اطراف شبهات یعنی در محدوده اخبار ثقه، به مقدار آن تکالیفی که ما علم اجمالی به وجود آن در مجموع شبهات داشتیم، تکالیف معلوم بالاجمال داریم. لذا علم اجمالی منحل می شود.

این انحلال محل تأمل است چرا که به نظر می رسد علم اجمالی ما دامنگیر اخبار غیر ثقه و حتی شهرت های فتوایی هم می شود یعنی در ان ها هم علم اجمالی داریم ؛ و اما توضیح ذلک :
1-مراد از علم اجمالی اعم از علم و اطمینان است .
2-به لحاظ حساب احتمالات اطمینان حاصل می شود که در دایره اخبار غیر ثقه و بلکه شهرتهای فتوائی هم الزاماتی وجود دارد و اما توضیح ذلک :
فرض کنید شهرتی بر حرمت شیء الف منعقد شد که بنده نمی گویم ظن ولی لا اقل 50 در صد احتمال مطابقتش با واقع را میدهیم ؛ سپس شهرتی بر شیء ب منعقد شد که آن هم 50 در صد احتمال مطابقت با واقع دارد ؛ به حساب احتمالات این که یکی از این دو (احدهما لا بعینه) مطابق با واقع باشد 75 در صد است و اگر سه شهرت منعقد شود احتمال مطابقت یکی از این سه با واقع حدودا 88 در صد است و اگر چهار شهرت منعقد شود حدودا 94 در صد و اگر پنج شهرت منعقد شود حدودا 97 در صدحال اگر ده شهرت فتوایی منعقد شد احتمال مطابقت با واقع یکی از ده تا بسیار بالا می رود و احتمال مخالفت تمام اینها با واقع بسیار نا چیز می شود .
و همینطور اخبار غیر ثقه .
شبیه این بیان ، در کلمات حضرت آیت الله شبیری زنجانی دام ظله در مباحث انسداد ذکر شده است .